Akcja AB - geneza i przebieg

Akcja AB (Nadzwyczajna Akcja Pacyfikacyjna) to akcja pacyfikacyjna ludności polskiej przeprowadzona na terenach Generalnego Gubernatorstwa w 1940 r. przez Niemców.

Akcja AB - geneza

Od początku okupacji niemieckiej na ziemiach polskich, ludność spotykała się z wyjątkowo okrutnym traktowaniem. Agresja okupanta skierowana była w głównej mierze na polska inteligencję: uczonych, księży, nauczycieli, urzędników, etc. 

W okresie pomiędzy wrześniem 1939 r. a wiosną 1940 r. prowadzono akcję o nazwie "Inteligencja", wskutek której zamordowano ok. 100.000 mieszkańców, m.in. profesorów uczelni krakowskich (listopad 1939 r.).

Reklama

Wiosną 1940 r. dowództwo niemieckie rozpoczęło przygotowania do kolejnej akcji mającej na celu pacyfikację narodu polskiego poprzez walkę z inteligencją, Kościołem katolickim i tzw. aktywną polskością. Wobec zwiększenia aktywności partyzanckiej i podziemnej Polaków, postanowiono przeprowadzić akcję likwidacyjną. 

Już wiosną 1940 r. doszło do masowych aresztowań członków tajnych organizacji. 16 maja 1940 r. podczas konferencji w Krakowie podjęto decyzję o przeprowadzeniu akcji AB w związku z realnym zagrożeniem wybuchu powstania. Termin zakończenia akcji zaplanowano na 15 czerwca 1940 r. Akcja AB miała na celu uniemożliwienie przeprowadzania akcji dywersyjnych przez Polaków, likwidację przywódców podziemia i inteligencji oraz zastraszenie społeczeństwa.

Akcja AB - przebieg

Od marca 1940 r. na terenie Generalnego Gubernatorstwa dokonywano masowych aresztowań. Wstrzymano zwolnienia z więzień. Część osób wywożono do obozów koncentracyjnych, jednak większość z nich była poddawania eksterminacji w krótkim czasie po zatrzymaniu. Uruchomiono policyjne sądy doraźne, które w fasadowy sposób przeprowadzały procesy sądowe.

Jedną z najbardziej znanych akcji przeprowadzonych w ramach akcji AB były masowe egzekucje w Palmirach na obrzeżach Puszczy Kampinoskiej pod Warszawą. Egzekucje przeprowadzane były tam już od grudnia 1939 r. Po wprowadzeniu w życie akcji AB odbywało się ich znacznie więcej. W dniach 20-21 czerwca 1940 r. do Palmir przewieziono i rozstrzelano 358 więźniów Pawiaka, w tym wielu przedstawicieli polskiej inteligencji, przywódców i przedstawicieli kultury. Masowe egzekucje w Palmirach trwały także po zakończeniu akcji AB.

Akcja AB zakończyła się oficjalnie w lipcu 1940 r., jednak w późniejszym czasie nadal dokonywano masowych mordów wśród polskiego społeczeństwa.

Na skutek przeprowadzenia akcji AB zamordowano ok. 6500 ludności polskiej, z czego ok. 3500 osób było przedstawicielami polskiej inteligencji.


Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski

Zobacz również

  • ​Bitwa pod Beresteczkiem trwała od 28 do 30 czerwca 1651 r. W bitwie zmierzyły się wojska polskie pod wodzą Jana Kazimierza z wojskami tatarsko-kozackimi dowodzonymi przez Bohdana Chmielnickiego... więcej