Bitwa pod Kłuszynem - przyczyny, przebieg, znaczenie

​Bitwa pod Kłuszynem rozegrała się 4 lipca 1610 r. Była jedną z bitew wojny polsko - rosyjskiej, jaka miała miejsce na początku XVII wieku.

Przyczyny wojny polsko - rosyjskiej

Po śmierci Iwana IV i jego syna Fiodora, ostatnich Rurykowiczów, nastąpił w Rosji kryzys dynastyczny. Tron objął Borys Godunow, jednak przeciwko niemu wystąpili zarówno uciemiężeni chłopi, jak i opozycja bojarska. W roku 1600 do Moskwy udał się Lew Sapieha, aby zaproponować zawarcie unii pomiędzy Rosją a Polską. Do unii jednak nie doszło. 

Magnaci polscy poparli wówczas samozwańczego władcę, rzekomo cudem ocalałego carewicza Dymitra, który wraz ze zorganizowaną armią wkroczył na tereny Rosji w 1604 r., opanował Moskwę i został carem (1605). Jego polityka popierania dworian, zatargi z kościołem prawosławnym oraz otaczanie się Polakami i Ukraińcami, wywołały niezadowolenie ludu, zamieszki, a w końcu śmierć Dymitra. 

Reklama

Carem obwołano Wasyla Szujskiego (1606). Przeciwko niemu wystąpił kolejny Dymitr Samozwaniec. On również uzyskał pomoc polskiej szlachty, jednakże Szujskiego poparł Karol Sudermański - król Szwecji. Polska zawarła w 1609 r. trzyletni rozejm z Wasylem Szujskim. Tendencje do podporzadkowania sobie Moskwy jednak zwyciężyły i w 1609 r. Zygmunt III Waza podjął wyprawę zbrojną na Moskwę.

Bitwa pod Kłuszynem - przebieg wydarzeń

Niemal trzydziestotysięczna armia polska rozpoczęła oblężenie Smoleńska. Na odsiecz przyszedł jej Dymitr Szujski, jednak w drodze napotkał wojska polskie pod wodzą Stanisława Żołkiewskiego. Wykorzystując błędne informacje, jakie posiadał Szujski o położeniu wojsk polskich, Żołkiewski ruszył na armię rosyjsko - szwedzką, zaskakując żołnierzy we śnie. Wrogowie stoczyli bitwę pod Kłuszynem. Rozegrała się ona 4 lipca 1610 r. 

Wojsko polskie najpierw uderzyło na słabo zorganizowanych, składających się głównie z pospolitego ruszenia, Rosjan. Po przybyciu na pole walki piechoty i jazdy, Polacy zaczęli odnosić zwycięstwo również nad Szwedami, zmuszając ich do wycofania się, a następnie oblegając obozy wroga.

Zwycięstwo wojsk Żółkiewskiego było przesądzone. Wobec takiej sytuacji bojarzy zawarli ugodę z Żołkiewskim, na mocy której zdetronizowali Szujskiego, powołali na cara Władysława, syna Zygmunta III. 

Warunkiem było zawarcie pokoju bez aneksji, przejście Władysława na prawosławie, niedopuszczanie Polaków do urzędów w Rosji oraz przyznanie praw bojarom. Koncepcja ta została jednak odrzucona przez króla polskiego, który zażądał korony carskiej dla siebie, co nie zyskało akceptacji Rosjan.

Dalszy przebieg wojny polsko - rosyjskiej

Pomimo skutecznego oblężenia Smoleńska w 1611 r. Polakom nie udało się zwyciężyć Rosjan. W roku 1613 na cara powołano Michała Fiodorowicza Romanowa. Kolejna wyprawa na Rosję miała miejsce w 1617 r., kiedy to Jan Karol Chodkiewicz wraz z atamanem kozackim Piotrem Konaszewiczem Sahajdacznym przeprowadzili nieudany szturm na Moskwę. 3 stycznia 1619 r. w Deulinie podpisano rozejm. Na jego mocy Rzeczypospolita otrzymała Smoleńszczyznę oraz ziemię czernihowską i siewierską.

Bitwa pod Kłuszynem - znaczenie

Bitwa pod Kłuszynem pokazywała świetność dowódców polskich przełomu Xvi I XVII wieku. Pomimo niesprzyjających warunków i ogromnej siły wroga, Stanisławowi Żółkiewskiemu udało się odnieść spektakularny sukces.

Klęska armii Wasyla Szujskiego przyczyniła się w znacznym  stopniu do jego upadku.

Niemniej jednak jedna wygrana bitwa nie przesądziła o zwycięstwie Polaków w wojnie, która toczyła się jeszcze wiele lat i nie zakończyła się sukcesem, o jaki walczono.

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Mały traktat wersalski został podpisany przez Polskę po zakończeniu I wojny światowej wraz z traktatem wersalskim. Miał gwarantować ochronę mniejszości narodowych w Polsce. więcej