Kampania wrześniowa

Kampania wrześniowa stanowiła pierwszy etap II wojny światowej. Trwała od 1 września do 6 października 1939 r. Była skierowana przeciwko wojskom niemieckim, a po 17 września - także radzieckim. Funkcję Naczelnego Wodza Wojska Polskiego pełnił Edward Rydz-Śmigły, natomiast szefem sztabu był gen. bryg. Wacław Stachiewicz.

Zdjęcie

Obchody 70. rocznicy zakończenia wojny na Westerplatte /123/RF PICSEL
Obchody 70. rocznicy zakończenia wojny na Westerplatte
/123/RF PICSEL

Kampania wrześniowa - przygotowania

Przygotowania Niemców do ataku na Polskę zostały sfinalizowane paktem Ribbentrop-Mołotow dotyczącym rozpoczęcia działań wojennych i podziały stref wpływów między Niemcy a Rosję.

W 1938 r. opracowano plan uderzenia Niemców na Polskę "Fall Weis". Przewidywał on zniszczenie w wojnie błyskawicznej głównych sił Wojska Polskiego na ziemiach na zachód od linii Wisły i Narwi. W czasie uderzenia na Polskę siły niemieckie liczyły: 1850 tys. żołnierzy, 5,8 tys. dział i moździerzy, 4 tys. dział przeciwpancernych, 2,5 tys. czołgów, a ponadto dwie floty lotnicze dysponujące łącznie 2 tys. samolotów (w tym 1640 bombowych i myśliwskich), na morzu zaś 1 pancernik, 16 stawiaczy min i mniejsze jednostki.

Reklama

W związku z rosnącym zagrożeniem ze strony niemieckiej na wiosnę 1939 r. Polacy opracowali plan "Zachód". Zakładał on stoczenie bitwy granicznej, a następnie odwrót na linię Wisły, Narwi i Sanu. Początek wojny zastał Polskę z 950 tys. żołnierzy, 4,3 tys. dział, 870 czołgów i samochodów pancernych. 

W powietrzu stacjonowała brygada lotnictwa bombowego i brygada myśliwska oraz lotnictwo armijne, łącznie 400 samolotów. Siły morskie się z 18 jednostek: 4 niszczycieli, w tym jedynie jeden z nich był na polskim wybrzeżu w momencie ataku, 6 trałowców, 5 okrętów podwodnych, 2 kanonierek, 1 stawiacza min oraz okrętów pomocniczych.

Kampania wrześniowa - przebieg

1 września 1939 r. o godz. 4.40 nastąpił atak pancernika Szlezwik-Holstein na jednostkę wojskową na Westerplatte. Jednocześnie Niemcy zaatakowali wzdłuż zachodniej granicy kraju. Przełamując polską obronę pod Mławą, zmusili oddziały polskie do odwrotu na linię Wisły i Narwi, a następnie odcięli Pomorze Gdańskie. 

Niemcy zaatakowali ze wszystkich stron, rozgramiając wojsko polskie. Pokonanie Polaków pod Częstochową umożliwiło Niemcom skierowanie się na Warszawę. W związku z tym 5 września władze cywilne Polski opuściły stolicę. Trzy dni później Niemcy bezskutecznie usiłowali zdobyć Warszawę. 9 września rozpoczęła się najważniejsza bitwa kampanii wrześniowej, która trwała do 22 września - bitwa nad Bzurą (bitwa pod Kutnem). 

Ze strony polskiej wzięły w niej udział armie "Łódź", "Poznań" i "Pomorze". Tocząca się bitwa pozwoliła na lepsze przygotowanie obrony stolicy, nie uchroniła jednak od zdobycia jej przez wroga.

W tym czasie Stalin wydał rozkaz ataku na Polskę. 17 września oddziały armii radzieckiej przekroczyły granice kraju pod pretekstem rozpadu państwowości polskiej i  konieczności ochrony Białorusinów i Ukraińców. Wobec potęgi radzieckiej wojsko polskie było bezsilne: kraj zaatakowało milion żołnierzy, 5 tys. czołgów i 2 tys. samolotów. Nastąpił odwrót polskich jednostek do Rumunii i na Węgry, a wraz z nim kraj opuściło całe dowództwo: prezydent Mościcki, rząd, Wódz Naczelny.

Ostatni etap walk rozpoczął się 18 września. Po kolei zaczęły kapitulować kolejne miasta, z najeźdźcami walczyły już tylko nieliczne oddziały. 26 września skapitulował Lwów, 28 września - Warszawa. Jako ostatni złożyli broń żołnierze Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie". Nastąpiło to 6 października.

Kampania wrześniowa - podsumowanie

Pomimo wcześniejszych symptomów zbliżającej się wojny, armia polska nie była do niej przygotowana. Brak wsparcia ze strony sojuszników spowodował, ze Polska była zupełnie bezsilna wobec ataku z dwóch stron. W wyniku działań wojennych zginęło ok. 70 tys. żołnierzy, 300 tys. ludności cywilnej, poniesiono ogromne straty materialne.


Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski

Zobacz również

  • ​Jan Twardowski - biografia, twórczość

    Biografia i twórczość księdza Jana Twardowskiego zaliczanego do najważniejszych współczesnych polskich poetów. więcej