Zygmunt I Stary - życie i panowanie

Zygmunt I Stary był królem Polski w latach 1507-1548, a wielkim księciem litewskim od 1506 r.

Zygmunt I Stary urodził się 1 stycznia 1467 r. Był synem Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Ożenił się z Barbarą Zapolyą, a po jej śmierci - z Boną Sforzą.

Zygmunt I Stary godność króla uzyskał po śmierci swego brata Aleksandra Jagiellończyka. Przed objęciem tronu polskiego władał księstwem głogowskim i był namiestnikiem Śląska i Łużyc Dolnych. W 1506 r. został wybrany wielkim księciem litewskim. Koronacja na króla Polski nastąpiła 24 stycznia 1507 r. w katedrze na Wawelu.

Zygmunt I Stary - polityka zagraniczna

Reklama

Rządy rozpoczął od wojen z Rosją w latach 1507-1508 oraz 1512-1522 (wspieranej przez cesarza Maksymiliana I i Zakon Krzyżacki).

W 1525 r. Zygmunt I Stary zmusił Albrechta Hohenzollerna - wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego do złożenia mu hołdu lennego. Kiedy w 1526 r. wymarła linia Piastów mazowieckich, dokonał inkorporacji Mazowsza.

Zygmunt I Stary - polityka wewnętrzna

W 1505 r. sejm przyjął konstytucję nihil novi. Potwierdzała ona dotychczasowe przywileje szlachty i umacniała rolę izby poselskiej w sprawowaniu władzy w Polsce. W polityce wewnętrznej Zygmunt I Stary kierował się legalizmem, toteż respektował postanowienia konstytucji nihil novi regularnie zwołując posiedzenia sejmu. Oddłużył częściowo skarb, podjął się kodyfikacji prawa. W 1530 r. oraz 1538 r. wydał dwa statutu regulujące zasady elekcji viritim.

W 1537 r. doszło do tzw. "wojny kokoszej". Średnia szachta wysunęła wówczas postulaty przeprowadzenia reform w zakresie sądownictwa, skarbu i wojskowości, które miały m.in. na celu ograniczenie wpływów możnowładztwa i duchowieństwa, a także przestrzeganie zasady niełączenia urzędów i zasady pochodzenia z danego terenu przez urzędnika.

W sprawach wyznaniowych Zygmunt I Stary wystąpił przeciwko reformacji, wydając edykty uderzające w działa Marcina Lutra i przewidujące konsekwencje (wraz z karą śmierci) dla jego zwolenników.

Zygmunt I Stary był zagorzałym mecenasem sztuki. Podczas jego rządów dokonano m.in. przebudowy Zamku Królewskiego na Wawelu w stylu renesansowym, to on ufundował Kaplicę Zygmuntowską.


Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski

Zobacz również