​Giuseppe Garibaldi - życie i działalność

​Giuseppe Garibaldi urodził się 4 lipca 1807 r. w Nicei. Pochodził z rodziny armatorów. We wczesnych latach młodzieńczych został marynarzem. W 1827 r. zamieszkał w Stambule, gdzie spędził 4 lata. W 1833 r. nawiązał znajomość z Giovannim Battistą Cuneo, który przybliżył mu ideę zjednoczenia Włoch.

Giuseppe Garibaldi wstąpił do tajnego stowarzyszenia La Giovine Italia, a później do rewolucyjnego związku Karbonariuszy. Brał udział w powstaniu w Piemoncie (1834), za co został skazany zaocznie na karę śmierci i musiał uciekać do Marsylii, a później do Afryki Północnej. 

Stamtąd udał się do Ameryki Południowej, gdzie brał udział w powstaniu Farrapos. W 1842 r. założył w Urugwaju "Legion Włoski". Jego uczestnicy nosili czerwone koszule, które później stały się symbolem Garibaldiego.

Reklama

Po uzyskaniu informacji o wybuchu powstania na Sycylii w 1848 r., Giuseppe Garibaldi powrócił do Włoch. Po odrzuceniu jego usług przez króla Sardynii Karola Alberta, Garibaldi ze swymi oddziałami rozpoczął walkę partyzancką w górach. Później udał się w kierunku Florencji.  W tym czasie w Rzymie lud przejął władzę, a papież zmuszony był opuścić miasto. Giuseppe Garibaldi wyruszył bronić stolicy przed wojskami francuskimi, co jednak zakończyło się niepowodzeniem. 

Zmuszony był opuścić kraj i ostatecznie zamieszkał w Nowym Jorku. W sierpniu 1854 r. powrócił do Włoch. Po wybuchu II wojny o niepodległość Włoch (wojny francusko-austriackiej), Giuseppe Garibaldi otrzymał od Wiktora Emanuela tytuł generała i polecenie utworzenia oddziału. Stoczył on kilka zwycięskich walk z Austriakami.

Wobec powstań w Messynie, Palermo i na Sycylii, Giuseppe Garibaldi zorganizował wyprawę nazwaną później "wyprawą tysiąca". Miała ona na celu obalenie rządów Burbonów i włączenie Królestwa Obojga Sycylii do Włoch. 10 maja 1860 r. statki Garibaldiego wylądowały w Marsali i wyruszyły na Palermo, które zajął z pomocą Brytyjczyków. Ogłosił się tam dyktatorem Sycylii w imieniu Wiktora Emmanuela. W lipcu zdobył Messynę, skąd udał się w kierunku Kalabrii. 

7 września 1860 r. Giuseppe Garibaldi wraz z Wiktorem Emanuelem wkroczyli do Neapolu. W październiku odbył się plebiscyt, którego wynik przesądził o połączeniu południa z królestwem sardyńsko-piemoncko-lombardzkim. 17 marca 1861 r. dokonało się formalne zjednoczenie Włoch - Wiktor Emanuel przyjął tytuł króla Włoch.

W 1862 r. rozpoczął wyprawę na Rzym, który nadal znajdował się pod zwierzchnictwem papieskim. Po wylądowaniu w Melito w Kalabrii, przedostał się przez góry. u podnóża masywu Aspromonte wojska rządu włoskiego zastąpiły drogę oddziałom. Zginęło wówczas 7 żołnierzy Garibaldiego, a on sam został ranny i uwięziony w twierdzy La Spezia. Po pewnym czasie zwolniono go i powrócił do domu na wyspie Caprera.

Po wybuchu powstania styczniowego wsparł Polaków odezwą "Nie opuszczajcie Polski". W 1866 r. wziął udział w wojnie prusko-austriackiej, usiłował również ponownie zdobyć Rzym. Został wybrany do parlamentu. W czasie wojny francusko-pruskiej Włosi opowiedzieli się po stronie Prus i zajęli Rzym, ograniczając władze papieską do Watykanu. Po klęsce Francuzów pod Sedanem Garibaldi udał się do Francji, by dowodzić Armią Wogezów przeciwko Austriakom.

Pod koniec życia ponownie zasiadł w parlamencie, założył też Ligę Demokratyczną wspierając powszechność prawa wyborczego.

Zmarł 2 czerwca 1882 r.

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia świata

Zobacz również