​Kongres wiedeński - geneza i przebieg

​Kongres wiedeński - kongres pokojowy, jaki został zwołany do Wiednia po klęsce Napoleona i podpisaniu pokoju w Paryżu 30 maja 1814 r. w celu przywrócenia ładu na kontynencie i cofnięcia zmian granic terytorialnych po wojnach w Europie trwających w latach 1798-1815.

W kongresie wiedeńskim wzięli udział przedstawiciele 16 państw, jednak głos decydujący należał do Austrii, Wielkiej Brytanii, Prus, Rosji i Francji. Kongres nie został nigdy oficjalnie otwarty ani zamknięty, nie doszło również do spotkania przedstawicieli wszystkich 16 państw.

Kongres wiedeński - geneza

Wyprawa na Moskwę spowodowała początek klęski Napoleona w Europie. Przegrana w bitwie pod Lipskiem w dniach 16-19 października 1813 r., doprowadziła do jego abdykacji. Jeszcze w 1813 r. został zawarty kolejny sojusz antynapoleoński składający się z Rosji, Austrii i Prus, a  później również Bawarii oraz Wielkiej Brytanii. Kolejne konferencje: w Langres (styczeń 1814) oraz w Troyes (luty 1814) miały na celu dokonać podziału ziem powojennej Europy. Kolejny sojusz zawarto 9 marca 1814 r. Na jego mocy zobowiązano się do niezawierania odrębnych traktatów pokojowych z Francją oraz przestrzegania pokoju 20 lat po zakończeniu walk.

Reklama

Po abdykacji Napoleona królem Francji został Ludwik XVIII Bourbon. 30 maja 1814 r. zawarto pokój paryski, na mocy którego przywracano granice Francji z 1792 r. przy zachowaniu w jej obrębie ziem na lewym brzegu Renu. Wielka Brytania zyskiwała część kolonii, Szwecja wchłonęła Norwegię, Rosji przypadła Besarabia. Pozostałe ustalenia miały zostać poczynione na kongresie wiedeńskim.

Kongres wiedeński - postanowienia

W wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego Prusy otrzymały 2/5 Saksonii, a także departamenty poznański i bydgoski oraz Gdańsk, Toruń. Ponadto ich terytorium stawała się Nadrenią i Westfalia oraz Pomorze Szwedzkie i Rugia. Bawaria utraciła Turol i Salzburg., zyskiwała natomiast Palatynat Reński i Würzburg. Dania otrzymała Lauenburg. Utworzono Związek Niemiecki składający się z 34 luźno ze sobą powiązanych państw. Przewodnictwo w Związku należało do Austrii.

Austria zyskała obwód tarnopolski i saliny wielickie. Miasto Kraków stało się miastem wolnym pod protektoratem Austrii, Prus i Rosji. Pozostała część Księstwa Warszawskiego została wcielona do Rosji. Aleksander I utworzył Królestwo Polskie, którego królem się koronował. Na terenie należącym do Prus powstało Wielkie Księstwo Poznańskie z ograniczona autonomią.

Państwo Kościelne zostało zwrócone papieżowi. Z pozostałych ziem włoskich Austria odzyskiwała Lombardię, Wenecję i Dalmację. Ponadto całe północne Włochy w wyniku powiązań rodzinnych znalazły się pod wpływem austriackim. Władca Neapolu - Joachim Murat wystąpił zbrojnie w celu zjednoczenia Włoch jeszcze w czasie trwania kongresu wiedeńskiego. Został jednakże pokonany i udał się na Korsykę. 

Ponowna próba zdobycia władzy miała miejsce jesienią 1815 r. Joachim Murat został schwytany i rozstrzelany. Władzę nad Neapolem i Sycylia przejął Ferdynand IV Burbon, który w grudniu 1816 r. utworzył Królestwo Obojga Sycylii.

Belgia i Holandia zostały połączone.

Szwajcaria stała się federacją 22 niezależnych kantonów. Przyjęto zasadę wieczystej neutralności Szwajcarii (ogłoszono ją 20 listopada 1815 r.).

Część państw uchwaliło deklarację o zniesieniu handlu niewolnikami. Uchwalono także regulamin dyplomatyczny, który normował sprawy przedstawicieli dyplomatycznych, a częściowo obowiązuje współcześnie.

Akt końcowy został spisany 9 czerwca 1815 r., a później (z poprawkami) został wysłany do poszczególnych krajów w celu podpisania.

Nadmienić należy, ze w czasie trwania kongresu wiedeńskiego Napoleon wylądował na wybrzeżu francuskim i udał się na Paryż, który zdobył niemal bez walk. Ogłosił nową konstytucję. Władcy przebywający na kongresie wiedeńskim udali się na wojnę. 18 czerwca 1815 r. stoczono bitwę pod Waterloo, która zakończyła się klęska Napoleona. Abdykował on 22 czerwca 1815 r. Został osadzony na wyspie św. Heleny.

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia świata

Zobacz również