Latyfundia - definicja i przykłady

Latyfundia to posiadłości ziemskie o znacznym obszarze. Pojęcie "latyfundia" odnosi się przede wszystkim do okresu starożytnego Rzymu i średniowiecza, ale także czasów współczesnych (Ameryka Południowa).

Latyfundia w starożytnym Rzymie

Począwszy od schyłkowego okresu republiki rozpoczęło się zjawisko koncentracji własności ziemskiej. Pomimo reform mających na celu zapobieżenie rozwojowi latyfundiów (reformy Grakchów  w 133 r. p.n.e.), stały się one podstawową stosunków gospodarczych w imperium rzymskim. Początkowo latyfundia zarządzane były bezpośrednio przez właściciela, a uprawiane przez jego niewolników. 

Z czasem doszło do wydzielenia części ziem kolonom, którzy, w  zamian za możliwość jej uprawiania, zobowiązani byli do pewnych świadczeń na rzecz właścicieli ziemskich. Właściciele ziemscy dążyli do samowystarczalności gospodarczej w obrębie latyfundiów.

Reklama

Rozwój latyfundiów miał niekorzystny wpływ na miasta (ograniczenie rynku zbytu z uwagi na samowystarczalność), wojskowość (brak rekrutów spośród drobnych właścicieli ziemskich) oraz skarbowość (drobni właściciele oddawali się w opiekę właścicieli ziemskich, aby uniknąć płacenia podatków).

Latyfundia w Polsce

Podstawa rozwoju średniowiecznych latyfundiów była praca chłopów pańszczyźnianych. W tym okresie komasacji ziem dokonywali możnowładcy oraz Kościół. Największe latyfundia należały do Kościoła, np. arcybiskupstwo gnieźnieńskie w 1136 r. było właścicielem ok. 150 wsi, a dwieście lat później: 11 miast i 330 wsi.

Rozwój latyfundiów możnowładców następował od drugiej połowy XVI wieku, jednak ich rola uległa zmniejszeniu pod koniec XVIII wieku, a w 1944 r., na mocy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, latyfundia przestały istnieć.


Artykuł pochodzi z kategorii: Historia świata

Zobacz również