Schizma wschodnia - przyczyny i konsekwencje

​Schizma wschodnia to rozłam w Kościele chrześcijańskim, jaki nastąpił w roku 1054. Powstały wówczas dwa odłamy Kościoła: rzymskokatolicki i greckoprawosławny.

Schizma wschodnia - geneza

Przyczynę rozłamu w Kościele stanowiły pogłębiające się różnice pomiędzy patriarchatem rzymskim a konstantynopolitańskim. Podział Kościoła na część wschodnią i zachodnią dokonał się już za czasów Teodozjusza I Wielkiego, który podzielił cesarstwo na zachodniorzymskie i wschodniorzymskie w 395 r. 

Był to podział naturalny: obie części cesarstwa tak bardzo się różniły, że ciężko było zarządzać nimi jako jednolitą organizacją. Na zachodzie dominowała łacina i kultura rzymska, na wschodzie - greka i kultura hellenistyczna. Już od 330 r. 

Reklama

Konstantynopol pełnił rolę drugiej stolicy, a w 451 r. na soborze chalcedońskim patriarchat konstantynopolitański został zrównany z papiestwem. Walka o prymat w Kościele doprowadziła do schizmy wschodniej.

Schizma wschodnia - przyczyny

Najistotniejszą przyczyną rozłamu była walka o dominację, ale pomiędzy Kościołami istniały także poważne różnice ideologiczne, np. różnice religijne polegające na różnej liczbie sakramentów, podejściu do używania chleba podczas liturgii, kwestii czyśćca, celibatu księży, postu, organizacyjne (Zachód głosił prymat papieża, a Wschód - współpracę biskupstw).

Patriarchowie konstantynopolitańscy nie chcieli podporządkować się papiestwu, zarzucali Zachodowi odejście od czystości kultu.

Schizma wschodnia - rozłam w Kościele

Zaostrzenie konfliktu nastąpiło w XI wieku. Tendencje rozdziału Kościoła od państwa i próba narzucenia przez papiestwo obrządku rzymskiego w zakresie liturgii na terenie południowych Włoch znajdujących się pod wpływami Bizancjum, zaniepokoiły cesarza Konstantynopola. W stolicy Bizancjum zamknięto kościoły o obrządku łacińskim. 

W odwecie legat papieski w lipcu 1054 r. w kościele Hagia Sofia nałożył ekskomunikę na patriarchę Konstantynopola Michała Cerulariusza. Z kolei patriarcha Konstantynopola zwołał synod, na którym nakazano spalić bullę legata i zatwierdzono klątwę nałożoną na Kościół rzymski.

Schizma wschodnia - konsekwencje

Rozłam w Kościele, jaki nastąpił w XI wieku, doprowadził do trwającego wiele lat konfliktu. Zniszczeniu uległa jedność Kościoła, a skutki rozłamu odczuwane są do dzisiaj. Dopiero w 1965 r. zdjęto ekskomunikę i doprowadzono do rozpoczęcia dialogu pomiędzy prawosławnymi i katolikami.



Artykuł pochodzi z kategorii: Historia świata

Zobacz również

  • Latyfundia to posiadłości ziemskie o znacznym obszarze. Pojęcie "latyfundia" odnosi się przede wszystkim do okresu starożytnego Rzymu i średniowiecza, ale także czasów współczesnych... więcej