Traktat wersalski - kiedy został zawarty? Jakie były postanowienia?

Traktat wersalski zawarto 28 czerwca 1919 r. Traktat wersalski był zwieńczeniem konferencji pokojowej w Paryżu, która rozpoczęła się w styczniu 1919 r. Uczestniczyli w niej delegaci 27 państw zwycięskiej koalicji. Państwa pokonane w I wojnie światowej nie zostały dopuszczone do udziału w konferencji pokojowej, nie brała w niej udziału także Rosja.

Zdjęcie

Ogród w pałacu wersalskim /123/RF PICSEL
Ogród w pałacu wersalskim
/123/RF PICSEL

Pierwsze 26 artykułów traktatu wersalskiego zawierało postanowienia dotyczące powstania Ligi Narodów - organizacji międzynarodowej, której zadaniem był rozwój współpracy pomiędzy narodami, a także zapewnienie im pokoju i bezpieczeństwa.

Istotną kwestią było ustanowienie tzw. mandatów polegających na uzależnieniu państw "niezdolnych do samodzielnego rządzenia się" od narodów rozwiniętych działających w imieniu mandatariuszy Ligi Narodów i w jej imieniu, tj. Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii i Japonii.

Reklama

Traktat wersalski a Niemcy

Straty terytorialne Niemiec polegały na:

- utracie na rzecz Francji Alzacji oraz północno-wschodniej Lotaryngii,

- utracie Eupen i Malmedów na rzecz Belgii,

- odzyskaniu przez Polskę znacznej części Wielkopolski oraz Prus Królewskich, a po plebiscycie na Górnym Śląsku (1921) i III powstaniu śląskim - części zagłębia górnośląskiego z Katowicami i Chorzowem,

- wprowadzeniu w Zagłębiu Saary odrębnej administracji pod patronatem Ligi Narodów,

- ustanowieniu Gdańska Wolnym Miastem,

- oddaniu kolonii niemieckich w opiekę państwom Ligi Narodów,

- uzyskaniu przez Danię części Szlezwiku, zaś przez Czechosłowację - niewielkiej powierzchni Górnego Śląska,

Jednocześnie zadecydowano o czasowej okupacji lewobrzeżnej Nadrenii przez Francję, Anglię, Stany Zjednoczone i Belgię.

Postanowiono również poddać Niemcy demilitaryzacji: zniesiono powszechną służbę wojskową, ograniczono liczebność armii do 100 tys. ludzi, zakazano utrzymywania lotnictwa wojennego, ciężkiej artylerii, etc., na terenie lewobrzeżnej Nadrenii oraz 50-kilometrowym pasie wzdłuż prawego brzegu Renu zakazano posiadania wojsk.

Mały traktat wersalski

Wraz z traktatem wersalskim Polska, Rumunia, Czechosłowacja, Jugosławia oraz Grecja zmuszone były podpisać traktaty w sprawie ochrony mniejszości narodowych.

Traktat wersalski a inne porozumienia pokojowe

Traktaty pokojowe z pozostałymi pokonanymi krajami już po zawarciu traktatu wersalskiego: w Saint-Germain-en-Laye z Austrią 10.09.1919 r., w Neuilly-sur-Seine z Bułgarią 27.11.1919 r., w Trianon z Węgrami 04.06.1920 r., w Sèvres z Turcją 10.08.1920 r.

Ratyfikacja traktatu wersalskiego

Traktat wersalski został ratyfikowany 10 stycznia 1020 r. Ostatecznie Stany Zjednoczone zawarły odrębny pokój z Niemcami. W podpisaniu traktatu wersalskiego nie uczestniczyła również Rosja - ani sowiecka, ani przedstawiciele "białych". Odrębny traktat z Niemcami Rosja zawarła w marcu 1918 r. (traktat brzeski).

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia świata

Zobacz również

  • ​Jan Twardowski - biografia, twórczość

    Biografia i twórczość księdza Jana Twardowskiego zaliczanego do najważniejszych współczesnych polskich poetów. więcej