​Głoski nosowe - definicja i przykłady

Głoski nosowe - wyjaśnienie terminu z dziedziny fonetyki, wymowa głosek nosowych.

Co to są głoski nosowe

Głoski nosowe to głoski, w wymowie których bierze udział nie tylko jama ustna, ale również jama nosowa. Podczas artykulacji głoski nosowej powietrze przepływa przez obie (oba narządy mowy). W języku polskim do głosek nosowych zalicza się niektóre samogłoski (ą, ę) i spółgłoski (m, n, ń, a także zmiękczone m’ oraz n’). Wszystkie pozostałe głoski są głoskami ustnymi.

Głoski nosowe - artykulacja

Podczas wymawiania głosek nosowych kluczowe jest ułożenie podniebienia miękkiego, a zwłaszcza jego końcowej części, czyli tzw. języczka.  Opuszczenie podniebienia miękkiego powoduje, że część powietrza z jamy gardłowej dostaje się do jamy nosowej i powstają głoski nosowe. W przypadku głosek ustnych podniebienie miękkie unosi się i przylega do tylnej ściany gardła, dzięki czemu całe powietrze przechodzi tylko przez jamę ustną. Wszystkie głoski nosowe są dźwięczne.

Reklama

Ze względu na stopień zbliżenia narządów mowy, kiedy głoska jest artykułowana (wypowiadana), spółgłoski nosowe zalicza się do grupy półotwartych.

Głoski nosowe - wymowa samogłosek nosowych

Polszczyzna jest jedynym z głównych języków słowiańskich, w którym zachowały się samogłoski nosowe. Wymowa tych głosek nosowych (ą, ę) często nastręcza trudności i rzadko bywa w pełni poprawna, czysta i staranna. Najczęściej spotyka się artykulację asynchroniczną, czyli rozłożoną na dwa dźwięki - ustny i nosowy. 

Efektem są dyftongi takie jak: om, on, em, en, eń, np. świenty zamiast święty, tempy zamiast tępy, goroncy zamiast gorący,  itp. Nierzadko głoski nosowe ą i ę są wymawiane jako połączenie samogłosek o lub e z ledwie słyszalnym u. Częstym błędem jest pomijanie nosowości, np. ide zamiast idę.

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również