​"Granica" Zofia Nałkowska - bohaterowie

Charakterystyka bohaterów "Granicy"- Zenona Ziembiewicza, Elżbiety Bieckiej, Justyny Bogutówny i innych.

Zenon Ziembiewicz

Zenon Ziembiewicz to syn Waleriana i Joanny, zubożałej pary szlacheckiej. Już jako dziecko Zenon okazuje się być bardzo ambitny - udaje mu się wyrwać z rodzinnej Boleborzy i uczyć w mieście. Zdobywane przez niego wykształcenie sprawia jednak, że wakacyjne powroty do domu stają się bolesne. Dostrzega błędy i hipokryzję w zachowaniu swoich rodziców. Jako młody człowiek zakochuje się w Elżbiecie. 

Po ukończeniu szkoły wyjeżdża na studia do Paryża. Jest bohaterem, dla którego dużą rolę odgrywają uczucia, daje się ponieść namiętnościom. We Francji ma kochankę Adelę, a w Boleborzy Justynę. Jest jednak uczciwy. Pragnie postępować zgodnie z wpojonymi mu zasadami moralnymi. Dopiero trudna sytuacja życiowa zmusza go do działania wbrew swoim poglądom. 

Reklama

Rodzice przestają finansować jego studia, dlatego, aby móc dalej się kształcić decyduje się przyjąć propozycję Czechlińskiego dotyczącą pisania artykułów do jego gazety. Wierzy, że po jakimś czasie pisania treści niezgodnych ze swoim sumieniem będzie mógł powrócić do uczciwego życia. Staje się jednak marionetką w rękach bardziej wpływowych ludzi.

Z powieści wyłania się obraz Zenona jako osoby, która przestała panować nad swoim życiem. Będąc narzeczonym Elżbiety, cały czas ciągnie romans z Justyną. Nie dostrzega, że powiela schemat boleborzański- zachowuje się podobnie do swojego ojca, którego postępowanie potępiał jako młody człowiek. Przekracza kolejne granice moralne. 

Zostając prezydentem wierzy, że uczyni wiele dobrego, jego projekty się jednak nie udają. Ma problemy, zarówno polityczne, jak i te związane z Elżbietą i Justyną. Zostaje oskarżony o wydanie rozkazu ostrzelania robotników. Staje się ofiarą własnych decyzji i kończy tragicznie: po oblaniu kwasem przez Justynę popełnia samobójstwo.

Ziembiewicz to inteligentny, lecz zagubiony i popełniający wiele błędów bohater. Mimo to, zarówno przez Elżbietę, jak i swoją matkę uważany jest za uczciwego człowieka, który robi wszystko, aby pomóc ludziom w mieście. Widoczna jest znaczna różnica pomiędzy oceną jego postępowania przez niego samego, a tym, jak widzą go inni ludzie. Wykorzystując jego postać autorka podkreśla istotne pytanie: gdzie tak naprawdę leży prawda o człowieku?

Elżbieta Biecka

Elżbieta Biecka, córka pani Niewieskiej, to pierwsza z kobiet, która pojawia się w życiu Zenona. Poznają się, gdy dziewczyna ma kilkanaście lat. Jako uczennica, której Ziembiewicz udziela korepetycji, źle odnosi się w stosunku do niego. Od zawsze postrzegana jest jako chłodna i nieczuła.

Mimo tej skorupy, w środku kryje naprawdę dużą wrażliwość, co można zauważyć po jej stosunku do biedoty zamieszkującej piwnice kamienicy, w której od dziecka mieszka z Cecylią Kolichowską. Matka zostawiła Elżunię pod jej opieką, nie interesując się losem córki.

Elżbieta prawdziwą miłość znajduje dopiero w relacji z Zenonem. Unika jednak fizycznego kontaktu z mężczyzną. Dopiero, gdy romans narzeczonego z Justyną wychodzi na jaw, zostaje jego kochanką. Informacja o ciąży Bogutówny sprawia jednak, że decyduje się wyjechać do matki. Poświęca swoje szczęście, starając się nie myśleć o tym, co straciła. 

Tęsknota za narzeczonym sprawia jednak, że gdy ten przyjeżdża i informuje ją o braku przeszkód do wspólnego życia, chętnie wraca z nim do miasta. Po ślubie to właśnie Ela rozwiązuje dużą część problemów Zenona, także tych związanych ze sprawą Justyny. Czuje się zagubiona, lecz mimo wszystko próbuje cały czas pomagać innym ludziom. 

Boi się Bogutówny i tego, jak bardzo miesza się w jej życie rodzinne. Po samobójczej śmierci Ziembiewicza zostawia dziecko pod opieką teściowej i sama wyjeżdża. Powiela w ten sposób zachowanie swojej matki, która także opuściła ją, gdy była mała.

Elżbieta jest postacią tragiczną. Nie może nic poradzić na problemy, które z winy męża ją prześladują. Stara się być dobra dla Justyny i wspierać Zenona w każdej sytuacji. Traci jednak wszystko: ukochanego męża, spokój rodzinny i szczęście.

Justyna Bogutówna

Justyna Bogutówna to córka kucharki, Karoliny Bogutowej. Wychowuje się najpierw w majątku Tczewskich, w którym pracuje jej matka, a następnie przeprowadza się wraz z nią do Ziembiewiczów.

Mając 19 lat poznaje Zenona i od razu wpada mu w oko. Młodzi ludzie zostają kochankami, a Ziembiewicz obiecuje powrócić do niej po zakończeniu nauki. Choroba i śmierć matki sprawiają jednak, że Justyna decyduje się przenieść do miasta. Mieszka w piwnicy, u Jasi Gołąbskiej. Wikła się w romans z Zenonem, nie wiedząc, że ma on narzeczoną. On też pomaga jej znaleźć pracę. 

Po zajściu w ciąże Bogutówna jest szczęśliwa i wyobraża sobie wspólne życie u boku Ziembiewicza. Jej marzenia szybko jednak zostają rozwiane, gdy dowiaduje się o związku ukochanego z Elżbietą. Dostaje od mężczyzny pieniądze i decyduje się na usunięcie dziecka. Wpływa to negatywnie na jej psychikę - izoluje się od świata i traci kontakt z rzeczywistością. Zostaje u niej stwierdzona schizofrenia. O swoją tragedię obwinia Ziembiewicza i po próbie samobójczej atakuje mężczyznę. Oblewa go kwasem, próbując potem wyskoczyć przez okno. Trafia do więzienia.

Justyna to bohaterka poszkodowana przez zachowanie Zenona. Skrzywdzona przez los i obarczona wyrzutami sumienia z powodu aborcji popada w chorobę psychiczną.

Cecylia Kolichowska

Cecylia Kolichowska to ciotka Elżbiety i właścicielka kamienicy przy ulicy Staszica. Odziedziczyła ją po drugim mężu, Aleksandrze Kolichowskim. Jej pierwsze, szczęśliwe małżeństwo z Konstantym Wąbrowskim szybko się skończyło, gdyż mężczyzna popełnił samobójstwo. Drugi związek został zawarty z rozsądku, kobieta wierzyła bowiem, że zapewni sobie w ten sposób spokojną starość. 

Jest już po pięćdziesiątce i przeraża ją myśl, że tak szybko się starzeje. Spotkania ze znajomymi w jej wieku sprawiają, że staje się coraz bardziej rozgoryczona i zła. Mieszka z Elżunią, którą bardzo kocha, lecz nigdy nie okazuje jej uczuć. Cecylia jest przedstawicielką dość bogatej warstwy społecznej. Ma salon pełen drogich sprzętów i pięknych mebli. 

Mieszkania w piwnicach wynajmuje biednym ludziom, których los bardzo jej nie interesuje, lecz pozwala im nie płacić czynszu. Metaforyczna granica społeczna w jej mieszkaniu obrazowana jest przez podłogę salonu, będącą sufitem dla najuboższych rodzin. Pod koniec swojego życia Cecylia bardzo choruje i nie wychodzi z łóżka. Na niedługi czas przed śmiercią spotyka się godzi się ze swoim synem z pierwszego małżeństwa, Karolem Wąbrowskim.

Pani Kolichowska spędza cały czas na rozpamiętywaniu przeszłości i czasów, które były dla niej szczęśliwe. Mimo wszystkich swoich wad oraz braku umiejętności okazywania uczuć Cecylia jest dobrą kobietą.

Walerian Ziembiewicz

Walerian Ziembiewicz to ojciec głównego bohatera, Zenona Ziembiewicza. Jest dzierżawcą majątku należącego do państwa Tczewskich w Boleborzy. Mieszka tam wraz z żoną, zajmując się przede wszystkim polowaniami i obserwacją pracy ludzi w gospodarstwie. Wcześniej stracił już majątek swój i żony - to kiepski zarządca. 

Skupia się wyłącznie na przyjemnościach, alkoholu i romansach z młodymi dziewczętami. Kocha swoją żonę, lecz bardzo często ją zdradza, błagając później o wybaczenie. Żałuje każdego takiego czynu, lecz nie sprawia to, że przestaje wikłać się w kolejne romanse. Pod koniec swojego życia jest bardzo schorowany i otyły, więc jego jedynym zajęciem staje się jedzenie. Walerian zupełnie nie dostrzega swoich wad, uważając siebie za uczciwego, przywiązanego do ziemi i pracowitego człowieka.

Joanna z Niemierów Ziembiewicz

Joanna, zwana przez rodzinę Żancią, to żona Waleriana i matka Zenona. Bardzo prostoduszna i dobra kobieta we wszystkim stara się dostrzec dobre strony i wybacza mężowi każdą zdradę. Jest bardzo ufna i cierpliwa. W Boleborzy spędza całe dnie grając na fortepianie, jednak to ona, a nie Walerian, zajmuje się służbą i finansami gospodarstwa. 

Nawet po śmierci męża wspomina go bez żalu, ciesząc się ze wspólnego mieszkania z synem i synową. To dobra matka, a także babcia- zajmuje się dzieckiem Elżbiety, gdy ta opuszcza miasto po śmierci Zenona.

Karol Wąbrowski

Karol Wąbrowski to syn Cecylii i Konstantego Wąbrowskich. Zazdrosny o uczucia matki, gdy ta związała się z Aleksandrem Kolichowskim, wyjeżdża za granicę. Tam przebywa w sanatorium, ze względu na swoje problemy zdrowotne. Całe życie spędza w gorsecie ortopedycznym. Mimo kalectwa potrafi jednak cieszyć się chwilą, jest pogodzony ze swoim losem.  

Zenona poznaje jeszcze za czasów jego studiów w Paryżu i zostają przyjaciółmi. Relacje z matką udaje mu się jednak odbudować dopiero tuż przed jej śmiercią. To idealista, wierzący, że możliwości poznania rzeczywistości przez człowieka są ogromne.

Jasia Gołąbska

Jasia Gołąbska to córka ogrodnika Bobrockiego, pracującego w majątku Tczewskich, jedyna przyjaciółka Justyny. Szybko wychodzi za mąż i wyjeżdża do miasta. Jej dalsze losy są jednak tragiczne. Mąż nie może znaleźć pracy i porzuca dziewczynę. Zostaje sama wraz z gromadką dzieci, mieszkając w piwnicy kamienicy pani Kolichowskiej. 

Maluchy umierają z powodu chorób i niedożywienia. Gołąbska wydaje się być jednak pogodzona z losem. Powierza się Bogu, uważając, że śmierć dzieci jest dla nich błogosławieństwem. Mimo swoich problemów pomaga ludziom i pozwala Justynie zamieszkać u siebie. Krótko po śmierci najmłodszej córeczki Jasia umiera na gruźlicę.

Adolf Czerlon

Adolf Czerlon to proboszcz w Chązebnej i przyjaciel Zenona Ziembiewicza i Karola Wąbrowskiego. Mężczyźni poznają się w Paryżu, gdzie razem studiują. W młodości Czerlon podróżuje po Europie, podejmując się różnych zajęć. W ten sposób poznaje zarówno ciężką pracę, jak i ludzkie cierpienie. 

Decyduje się zostać księdzem i w swoim powołaniu odnajduje spokój i godzi się ze światem. Jako urodziwy mężczyzna wzbudza zainteresowanie kobiet, a według plotek ma wiele romansów (między innymi z hrabiną Tczewską). W przeciwieństwie do Karola nie wierzy w możliwości poznawcze człowieka, uważa, że zawsze pozostaną tajemnice nieodkryte przez ludzi. 


Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Zobacz również

  • Styl potoczny - definicja, charakterystyka cech jednego ze stylów współczesnej polszczyzny, występowanie. więcej