Hagiografia - wyjaśnienie terminu, przykłady

Hagiografia - definicja

Hagiografia to inaczej żywotopisarstwo, czyli spisywanie dziejów osób uznanych za święte, przedstawianie ich życia i działalności ze szczególnym uwzględnieniem ich niezwykłych czynów, cudów dokonujących się za życia i po śmierci. 

Hagiografia jako dział piśmiennictwa średniowiecznego odzwierciedlała zainteresowania tej epoki, skupiające się wokół Boga, spraw wiary oraz podporządkowanie życia doczesnego dążeniu do zbawienia.

Reklama

Hagiografia - cechy i budowa utworu hagiograficznego

Hagiografia była w średniowieczu podporządkowana celom dydaktycznym. Spisywane żywoty świętych utrwalały i popularyzowały jeden z głównych wzorców osobowych (parenetycznych) wieków średnich - wzorzec świętego. Ze względu na to teksty należące do działu hagiografii były konstruowane w oparciu o określony schemat.

We wstępie żywotów świętych pojawiała się inwokacja skierowana do Boga i pokorna prośba o wsparcie w możliwie najwierniejszym zrelacjonowaniu życia świętego. Zasadniczą część, będącą istotą hagiografii, stanowiły dzieje wybranej osoby, zawierające zwykle takie elementy jak cudowne narodziny, szczęśliwe dzieciństwo, śluby wobec Boga, wyrzeczenie się dotychczasowego życia i dóbr doczesnych, ascetyczny żywot i dokonywane cuda. Ostatnim elementem schematu utrwalonego w hagiografii był opis śmierci, często męczeńskiej i cudów następujących później.

Hagiografia - przykłady

Najbardziej znanym zbiorem tekstów zaliczanych do hagiografii jest "Złota legenda" autorstwa włoskiego dominikanina Jakuba de Voragine, spisana pod koniec XIII wieku. Hagiografia polska to początkowo przede wszystkim legendy o świętych tłumaczone z innych języków. 

Tłumaczeniem pochodzącym z XV w. jest "Legenda o świętym Aleksym", będąca zabytkiem języka polskiego. Najstarszym przykładem oryginalnie polskiej hagiografii jest dzieło Piotra Skargi z 1577 r. zatytułowane "Żywoty Świętych Starego i Nowego Zakonu na każdy dzień przez cały rok".

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Co to jest periodyzacja Periodyzacja to podział dziejów na mniejsze jednostki czasowe, takie jak epoki, okresy, przy czym jest to podział umowny, symboliczny. Termin periodyzacja najczęściej... więcej