​Jan Chryzostom Pasek - biografia, twórczość

Jan Chryzostom Pasek - biografia

Jan Chryzostom Pasek to polski szlachcic żyjący w epoce baroku, zasłynął jako pamiętnikarz. Przyjmuje się, że żył w latach 1636-1701. Źródłem wiedzy na temat biografii Jana Chryzostoma Paska są jego "Pamiętniki", które jednak są pozbawione początkowych stron mówiących o młodości. 

Kształcił się w kolegium jezuickim w Rawie Mazowieckiej, ale nie zdobył gruntownego wykształcenia, gdyż szybko wstąpił do wojska. Biografia Jana Chryzostoma Paska wskazuje, że wiódł życie typowego szlachcica-sarmaty. Służąc w wojsku brał udział w walkach ze Szwecją, Siedmiogrodem, Moskwą. Kierując się chęcią zysku, uczestniczył w wyprawach wojennych, najważniejszą była duńska wyprawa hetmana Czarnieckiego.

Reklama

W drugiej połowie życia ożenił się ze starszą wdową wychowującą sześcioro dzieci,  osiadł na wsi i prowadził życie ziemianina, czerpiąc dochody z dzierżawy kilku wsi i majątku żony. Biografia Jana Chryzostoma Paska odnotowuje, że względu na swój awanturniczy charakter wielokrotnie procesował się w sądach, pięć razy ukarano go banicją, a w 1700 r. również pozbawieniem czci i dobrego imienia, czyli infamią.

Jan Chryzostom Pasek - twórczość

Twórczość Jana Chryzostoma Paska to przede wszystkim zachowane we fragmentach "Pamiętniki", opublikowane dopiero w 1836 r. Utwór ten składa się z dwóch części. Pierwsza (lata 1655-1666) jest zapisem (nie zawsze precyzyjnym i wiernym faktom historycznym) wojennej tułaczki Jana Chryzostoma Paska, druga (1667-1688) prezentuje ziemiańską codzienność. 

Pamiętnikarska twórczość Jana Chryzostoma Paska stanowi informację "z pierwszej ręki" na temat światopoglądu, stylu życia i obyczajów szlacheckich w XVII wieku. Twórczość Jana Chryzostoma Paska jest utrzymana w stylu gawędziarskim, słownictwo jest potoczne, a język plastyczny i dosadny. 

Swą pamiętnikarską relację Jan Chryzostom Pasek wzbogacał barwnymi opisami bitew, licznymi łacińskimi wtrętami (makaronizmami), a także fragmentami lirycznymi, listami, podniosłymi przemowami. 

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Satyra "Pijaństwo" - treść Satyra "Pijaństwo" przedstawia spotkanie dwóch znajomych szlachciców . Jeden z nich skarży się na złe samopoczucie i dolegliwości, które są skutkiem... więcej