​Jerzy Pilch - biografia i twórczość

Jerzy Pilch urodził się 10 sierpnia 1952 w Wiśle, w rodzinie protestanckiej, zatem uznawany jest za członka kościoła ewangelicko-augsburskiego, choć sam już od dawna zdeklarował brak wiary. Po ukończeniu edukacji w Wiśle, Pilch podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, z którym się po studiach nie rozstał, gdyż po ich ukończeniu 1975-1985 pracował jako adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej. Podjął też studia doktoranckie.

Zdjęcie

Jerzy Pilch na Targach Książki w Krakowie w 2009 roku/fot. Damian Klamka /East News
Jerzy Pilch na Targach Książki w Krakowie w 2009 roku/fot. Damian Klamka
/East News

Jerzy Pilch - biografia

W roku rozpoczęcia pracy zadebiutował również jako krytyk literacki i to doprowadziło go do współpracy z czasopismami; najpierw został członkiem redakcji Studenta, a w latach 80. współorganizował i publikował w niezależnym piśmie NaGłos. Ta ostatnia współpraca stworzyła mu możliwość  uczestnictwa w czymś, co było żywą konspiracją i kulturalnym ruchem oporu wobec zastanej rzeczywistości. 

Dzięki propozycji współpracy z Tygodnikiem Powszechnym znalazł swe miejsce aż do 1999 roku, ale porzucił studia doktoranckie. Jego współpraca z innymi pismami wiązała się i wiąże głównie z twórczością pisarza jako felietonisty. Można go było czytać w Hustlerze, w Polityce, Dzienniku oraz Przekroju a obecnie znów w Tygodniku Powszechnym

Jego proza również jest ceniona i popularna, o czym świadczą nie tylko nagrody w dowód uznania środowiska, ale również fakt, że jego książki są ekranizowane przez najlepszych reżyserów. Pisarz otrzymał w 1989 Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za tom Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej, rok wcześniej zaś za książkę Tysiąc spokojnych miast otrzymał wyróżnienie Krakowska Książka Miesiąca. Jak do tej pory, najbardziej uhonorowana została powieść Pod Mocnym Aniołem, za którą w 2001 Pilch otrzymał Nagrodę Literacką Nike. 

Reklama

Cieszą się uznaniem również pisane przez niego oryginalne scenariusze, np. do filmu Żółty szalik z Januszem Gajosem w roli głównej. Ten ostatni porusza często przez Pilcha przywoływany, z racji kontekstu autobiograficznego, problem alkoholizmu. Pisarz nie stroni bowiem od zdradzania osobistych informacji na swój temat, i tak, np. w wywiadzie dla Newsweeka w 2012 roku, szczerze opowiedział m.in. o swojej chorobie odkrytej przez lekarzy dzięki podjęciu próby leczenia nałogu: Wszedłem w parkinsonizm nietypowo, bo nie ze zdrowia, ale z alkoholizmu. Jeden dygot przeszedł w drugi

Mówi o tym, jak choroba zmienia postrzeganie tego, co wcześniej jawiło się jako problem: Zaczynam rozumieć, przepraszam za wyrażenie, cudowność świata. Kompletną niepowtarzalność i jedyność życia raz danego. Dawniej gdyby Cracovia przegrała z Legią (pisarz jest kibicem tej pierwszej drużyny), byłbym chory przez tydzień. A wczoraj myślę: przegrali, ale grali nieźle. 

Chorobę pisarz traktuje jak dar ze względu na dobry literacki temat. - Wiadomo, że literaci za dobry temat daliby się zarżnąć. Z racji pogłębiania się choroby pisarz przeszedł już operację mózgu (polegała ona na interwencji we wzgórze w celu wyhamowania dygotu będącego objawem choroby Parkinsona). Zaraz potem podjął decyzję o rozpoczęciu nowej powieści.

Jerzy Pilch - twórczość

Jerzy Pilch jest autorem zarówno książek, felietonów, jak i scenariuszy filmowych. Oto tytuły jego prozy:

·         Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej, Londyn: Puls, 1988 (Nagroda Fundacji im. Kościelskich 1989).

·         Spis cudzołożnic. Proza podróżna, Londyn: Puls, 1993.

·         Rozpacz z powodu utraty furmanki, Kraków: Znak, 1994.

·         Inne rozkosze, Poznań: a5, 1995.

·         Monolog z lisiej jamy, Kraków: Universitas, 1996.

·         Tezy o głupocie, piciu i umieraniu, Londyn: Puls, 1997 (finalistka Nagrody Literackiej Nike 1998).

·         Tysiąc spokojnych miast, Londyn: Puls, 1997.

·         Bezpowrotnie utracona leworęczność, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1998 (finalistka Nagrody Literackiej Nike 1999, Paszport Polityki 1998).

·         Opowieści wigilijne, wraz z Olgą Tokarczuk i Andrzejem Stasiukiem, "Czarna Ruta", 2000.

·         Pod Mocnym Aniołem, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000 (Nagroda Literacka Nike 2001).

·         Upadek człowieka pod Dworcem Centralnym, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002.

·         Miasto utrapienia, Warszawa: Świat Książki, 2004.

·         Narty Ojca Świętego, Warszawa: Świat Książki, 2004.

·         Moje pierwsze samobójstwo, Warszawa: Świat Książki, 2006 (finalistka Nagrody Literackiej Nike 2007).

·         Pociąg do życia wiecznego, Warszawa: Świat Książki, 2007 (zbiór felietonów, które ukazały się w latach 2002-2006 na łamach tygodnika "Polityka" i od czerwca 2006 w "Dzienniku").

·         Marsz Polonia, Warszawa: Świat Książki, 2008.

·         Sobowtór zięcia Tołstoja, Warszawa: Świat Książki, 2010.

·         Dziennik, "Wielka Litera", 2012.

·         Wiele demonów, "Wielka Litera", 2013.

·         Drugi dziennik, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2013.

 

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • ​Carlo Collodi - biografia i twórczość

    Ojciec znanego wszystkim na świecie drewnianego pajacyka, który bardzo pragnął być prawdziwym chłopcem, swój pseudonim artystyczny zapożyczył od rodzinnego miasta swej matki urodzonej w Toskanii. więcej