​Motyw miłości w literaturze

Motyw miłości w literaturze - prezentacja najczęściej spotykanych sposobów ukazywania miłości w literaturze.

Motyw miłości jest jednym z najczęściej powtarzających się w literaturze wszystkich epok. Wynika to z tego, że miłość od zawsze była częścią ludzkiego doświadczenia, ale jednocześnie, trudno jednoznacznie określić, czym naprawdę jest. Wielość prób odpowiedzi na to pytanie zaowocowało różnorodnością ujęć motywu miłości w literaturze.

Motyw miłości w literaturze - wybrane typy miłości i przykłady

Literatura na przestrzeni stuleci utrwaliła wiele różnych typów miłości - idealnej, nieszczęśliwej, subtelnej, pełnej namiętności, prawdziwej lub będącej salonową grą. Motyw miłości w literaturze ma różne postacie również ze względu na obiekt obdarzony uczuciem, w utworach pojawia się nie tylko miłość romantyczna, ale także motyw miłości rodzicielskiej, miłości do Boga czy ojczyzny.

Motyw miłości idealnej

Reklama

Motyw miłości jako najdoskonalszego uczucia pojawia się w Biblii w starotestamentowej "Pieśni nad pieśniami", którą można interpretować dosłownie jako uczucie łączące mężczyznę i kobietę lub uwzględniając przenośny sens motywu miłości - miłość człowieka do Boga.

W literaturze funkcjonuje motyw miłości wyidealizowanej, której wzorem jest uczucie wyrażone w "Sonetach do Laury" Francesco Petrarki, który uważany jest za twórcę lirycznego języka miłości, subtelnego, wyrażającego różnorodność stanów emocjonalnych towarzyszących miłości.

Motyw miłości naznaczonej cierpieniem

Literatura pełna jest różnych realizacji motywu miłości tragicznej, zakończonej śmiercią kochanków, niemającej szans na spełnienie. Przykładem jest "Romeo i Julia" Szekspira, "Tristan i Izolda" Józefa Bédiera. W tej drugiej historii obecny jest również literacki motyw miłości przekraczającej granice życia i śmierci (krzew głogu na mogile Tristana wrastający w grób ukochanej). Wzorem tego aspektu miłości jest uczucie mitologicznego Orfeusza, który idzie do Hadesu (krainy umarłych) po Eurydykę.

Motyw miłości nieszczęśliwej był wielokrotnie wykorzystywany w literaturze romantycznej, gdzie uczucie często doprowadza do targnięcia się na własne życie. Taka miłość stanowi oś fabuły i motywację zdarzeń "Cierpieniach młodego Wertera" Goethego, jest wielką namiętnością, gwałtowną siłą doprowadzającą do tragedii w "Giaurze" Byrona.

Motyw nieszczęśliwej miłości w literaturze polskiej wielokrotnie pojawia się w twórczości narodowych wieszczów. Postacie przeżywające nieszczęśliwą miłość to m.in. Kordian (próba samobójcza) z dramatu Słowackiego, Gustaw z IV części "Dziadów", Konrad Wallenrod z powieści poetyckiej Mickiewicza.

Motyw miłości erotycznej i flirtu

W literaturze swoje miejsce ma również motyw miłości jako podszytej erotyzmem gry, flirtu. W takiej postaci pojawia się w dworskiej poezji barokowej, a zwłaszcza w sonetach Jana Andrzeja Morsztyna ("Do tejże", "Niestatek", "Cuda miłości"). 

Motyw miłości erotycznej wykorzystywała dekadencka literatura modernizmu i Młodej Polski, gdzie traktowano ją jako chwilowe ukojenie niepokojów duszy, ucieczki przed nudą i beznadzieją życia, np. w wierszach Kazimierza Przerwy-Tetmajera "Ja, kiedy usta...", "Mów do mnie jeszcze".

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Co to jest periodyzacja Periodyzacja to podział dziejów na mniejsze jednostki czasowe, takie jak epoki, okresy, przy czym jest to podział umowny, symboliczny. Termin periodyzacja najczęściej... więcej