Motywy literackie w "Kordianie"

Zdjęcie

"Kordian", Teatr Polski. N/z Antoni Ostrouch i Adam Ferency . Fot. Eugeniusz Helbert /Agencja FORUM
"Kordian", Teatr Polski. N/z Antoni Ostrouch i Adam Ferency . Fot. Eugeniusz Helbert
/Agencja FORUM

Motyw przemiany - przemianie duchowej ulega główny bohater dramatu. Motyw ów możemy odnaleźć w wielu innych dziełach, między innymi: w "Dziadach" części III Adama Mickiewicza (przeobrażenie Gustawa w Konrada), w "Panu Tadeuszu" (przeobrażenie Jacka Soplicy w zakonnika) Adama Mickiewicza, w "Potopie" Henryka Sienkiewicza (Andrzej Kmicic z hulaki staje się patriotą), w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego (Rodion zmienia się pod wpływem uczucia do Soni) i w wielu innych pozycjach. 

Motyw szatana - zegarem dziejów włada szatan, stwarza przywódców powstania listopadowego, uwypukla ich negatywne cechy, sam wybuch powstania inspiruje go. Kordian pada ofiarą szatańskiej intrygi, zło towarzyszy mu do końca utworu. Szatan dowodzi Kordianowi w szpitalu psychiatrycznym, że świat został opuszczony przez Boga. Motyw szatana pojawia się w wielu innych dziełach ("Biblia", "Dziady" część III Adama Mickiewicza, "Mistrz i Małgorzata" Michała Bułhakowa). 

Reklama

Motyw miłości - Kordian jest nieszczęśliwie zakochany w Laurze. Jest to uczucie destrukcyjne, które skazuje go na samotność. Motyw ów przeplata się często w różnorodnych utworach. Warto wymienić choćby: "Romeo i Julia" Williama Szekspira, "Dziady" część IV Adama Mickiewicza, "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza, "Lalka" Bolesława Prusa, "Potop" Henryka Sienkiewicza, "Granica" Zofii Nałkowskiej. 

Motyw samotności - Kordian jest bohaterem samotnym, rozdartym wewnętrznie. Usiłuje odnaleźć swoje miejsce w rzeczywistości. Jego tragizm polega na ciągłym zmaganiu się z samym sobą. Motyw samotności pojawia się między innymi w: "Makbecie" Williama Szekspira, "Hamlecie" Williama Szekspira, "Romantyczności" Adama Mickiewicza, "Glorii victis" Elizy Orzeszkowej, "Nie - boskiej komedii" Zygmunta Krasińskiego. 

Motyw zbrodni - Kordian postanawia zabić Cara. Strach i Imaginacja paraliżują bohatera, który pada zemdlony. Motyw ów pojawia się w różnych dziełach. Warto tu wymienić: "Biblię", "Hamleta" i "Makbeta" Williama Szekspira, "Balladynę" Juliusza Słowackiego, "Zbrodnię i karę" Fiodora Dostojewskiego. 

Motyw władzy - w akcie II dramatu Juliusz Słowacki przedstawia ogromną moc pieniądza, to on ma władzę. Pokazuje stosunek Papieża ("Głowy Kościoła") do sprawy polskiej. Przedstawia także rządy Cara Mikołaja I. Motyw ten pojawia się w wielu utworach, choćby w: "Mitologii" Jana Parandowskiego, "Makbecie" Williama Szekspira, "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza. 

Motyw poezji - w Prologu pojawiają się trzy koncepcje poezji. Kordian stoi na jej gruncie. Z poetyckich wrażeń wysnuwa ideę winkelriedyzmu, dręczony jest wytworami swej poetyckiej wyobraźni. Motyw poezji pojawia się w wielu utworach. Można tu wymienić między innymi: "Konrada Wallenroda" Adama Mickiewicza, "Dziady" część III Adama Mickiewicza, "Nie - boską komedię" Zygmunta Krasińskiego, "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza.

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Monolog - definicja Monolog to dłuższa ciągła wypowiedź jednej osoby, stanowiąca zwykle zamkniętą całość pod względem znaczeniowym. Monolog w odróżnieniu od wypowiedzi dialogowych jest formą... więcej