Periodyzacja - definicja, periodyzacja literatury polskiej

Co to jest periodyzacja

Periodyzacja to podział dziejów na mniejsze jednostki czasowe, takie jak epoki, okresy, przy czym jest to podział umowny, symboliczny. Termin periodyzacja najczęściej stosowany jest w odniesieniu do historii, historii literatury oraz do historii sztuki. 

W literaturoznawstwie periodyzacja wiąże się  z podziałem dziejów piśmiennictwa na epoki literackie, w których występowały określone nurty artystyczne. Granice między nimi są efektem przyjętej konwencji, były wyznaczane najczęściej w oparciu o ważne wydarzenia historyczne lub istotne fakty literackie (np. wydanie jakiegoś przełomowego dzieła).

Reklama

Periodyzacja literatury

Periodyzacja literatury polskiej zazwyczaj różni się nieco od periodyzacji literatury powszechnej, literatury Europy zachodniej. Style i tendencje artystyczne, które występowały w danej epoce, zwykle rozwijały się u nas z pewnym opóźnieniem. Podstawą rodzimej periodyzacji są zwykle inne niż w Europie wydarzenia, istotne z naszego punktu widzenia.

Periodyzacja literatury jest następująca:

- starożytność (pierwsze tysiąclecie p.n.e. - 476 r. n.e.)

- średniowiecze (476 r. n.e. - 1453 r. lub 1492 r.)

- renesans (we Włoszech pierwsza poł. XIV w. - koniec XVI w.; w Polsce od końca XV do początku XVII w.)

- barok (od końca XVI do początków XVIII w.)

- oświecenie (w Europie od przełomu XVII/XVIII w. do 1789 r; w Polsce lata 40. XVIII w. - 1822 r)

- romantyzm (w Europie od końca XVIII w. do połowy XIX w.; w Polsce 1822-1863 r.)

- pozytywizm (w Europie 1850-1880 r.; w Polsce od 1864 r. do ostatniej dekady XIX w.)

- Młoda Polska (w Europie druga poł. XIX w., 1874 r.-1914/18 r.; w Polsce 1890 -1918 r.)

- dwudziestolecie międzywojenne (1918-1939 r.)

- współczesność (w tym literatura czasu wojny i okupacji, i podzielona na kilka okresów literatura powojenna)

Periodyzacja literatury współczesnej

Periodyzacja polskiej literatury współczesnej jest bardziej złożona. Podział na okresy odwołuje się zwykle do przełomów politycznych, oddziałujących na twórczość literacką, nie wszystkie okresy mają konkretne nazwy:

- 1945-49 - pierwsze lata powojenne, przed Zjazdem Związku Literatów Polskich w Szczecinie

- realizm socjalistyczny (1948-1956)

- "Pokolenie 56" (1956-1968/70)

- Pokolenie "Nowej Fali" (1968-1978)

- lata 1978-1986/9 bez konkretnej nazwy, określane czasem jako realizm antysocjalistyczny

- po 1989 - pokolenie "brulionu" lub pokolenie "barbarzyńców"

- literatura XXI wieku


Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Zobacz również