​Powieść poetycka - cechy, przykłady

Powieść poetycka nie mogła mieć innego rodowodu niż romantyczny. Tylko epoka wnosząca poezję ponad inne gatunki jako tę, która najpełniej wyraża ducha oraz stawiająca na mariaż gatunkowy, zwany synkretyzmem, mogła stworzyć taki typ gatunku epicko-lirycznego.

Powieść poetycka - wyjaśnienie pojęcia, geneza narodzin

Za powieść poetycką uznaje się taki typ powieści, który łączy w sobie aż trzy cechy rodzajowe: dramatyczne, epickie i liryczne. Ojczyzną tego gatunku jest Anglia. Prekursorem powieści poetyckiej mieni się Waltera Scotta, którego utwory o tematyce historycznej, takie jak Pieśń ostatniego minstrela, Pani jeziora, z ich atrakcyjną i magiczną otoczką tajemniczości, stały się niezwykle popularne na początku XIX wieku i inspirując cały szereg naśladowców i miłośników wywarły olbrzymi wpływ na literaturę europejską. 

Jednak właściwym ojcem gatunku stał się kultowy twórca romantyzmu, George Byron, którego dziełom, takim jak Giaur, Korsarz, Narzeczona z Abydos, Oblężenie Koryntu, Więzień Chillonu, inni twórcy zawdzięczają wzorzec gatunkowy powieści poetyckiej.

Reklama

Powieść poetycka - cechy gatunkowe

Klasyczna powieść poetycka, rodem z tradycji bajronowskich, odznacza się następującymi cechami:

- orientalne lub egzotyczne w inny sposób (np. odległe historycznie) tło zdarzeń,

- nowy typ bohatera, zwany bajronicznym (charakteryzują go tajemnicza biografia, skłócenie ze światem oraz uleganie silnym namiętnościom),

- intensyfikacja składnika lirycznego w tekście,

- synkretyzm gatunkowy: połączenie elementów epickich, lirycznych oraz dramatycznych,

- forma rozbudowanego utworu wierszowanego,

- fabuła o luźnej, fragmentarycznej kompozycji, obfitująca w momenty dramatyczne, zakłócenia w chronologii i logicznym ciągu przyczynowo-skutkowym wydarzeń, obecność wśród nich miejsc tajemniczych i niedopowiedzianych,

- subiektywizacja opowiadania i opisu,

- zanikający nieraz dystans między narratorem a bohaterem,

- występowanie zwrotów kierowanych wprost do czytelnika,

- narrator obnażający swój emocjonalny stosunek do zdarzeń, np. poprzez ocenę postawy i czynów bohatera

- postać narratora stanowiąca wielokrotnie maskę dla samego twórcy.

Powieść poetycka - najbardziej znani polscy autorzy

Polscy romantycy nie oparli się urokowi powieści poetyckiej, chętnie zatem sięgali po ten gatunek. Najbardziej znane przykłady to:

- Adam Mickiewicz: Konrad Wallenrod, Grażyna

- Antoni Malczewski: Maria

- Juliusz Słowacki: Mnich, Arab, Żmija, Szanfary, Lambro, Jan Bielecki

- Seweryn Goszczyński: Zamek kaniowski

- Antoni Lange: Ilia Muromiec

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Styl potoczny - definicja, charakterystyka cech jednego ze stylów współczesnej polszczyzny, występowanie. więcej