​Rymy częstochowskie

Słysząc o rymach częstochowskich nie kojarzymy niczego pozytywnego. Tylko skąd akurat określenie rymy częstochowskie? Co ma z tym wspólnego Częstochowa?

Rymy częstochowskie - etymologia pojęcia

Częstochowa kojarzy się jednoznacznie z miejscem kultu maryjnego na Jasnej Górze. Znajdujące się tam sanktuarium generuje zaś narodziny specyficznego folkloru - stragany obfitujące w koszmarne "dzieła sztuki", będące obrazą dobrego gustu, ale stanowiące formę łatwą do przyjęcia przez rzeszę wiernych, na straganach zaś i modlitewniki, w których domorośli artyści dają popis swych możliwości rymotwórczych. 

Dzieła ich daje się łatwo zapamiętać, co stanowi zaletę dla chcących się modlić i śpiewać. Ale jednocześnie ranią one uszy banałem. I w tym istota rymów częstochowskich.

Reklama

Rymy częstochowskie - cechy charakterystyczne

Rymy częstochowskie, czyli banalne, zdają się być pojęciem skazanym na brak możliwości obiektywnego określenia swej istoty i kryterium oceny, ponieważ uznanie czegoś za banał lub arcydzieło jest rzeczą względną. 

Dokłada się zatem do definicji jeszcze takie określenia, jak nieudolny, oklepany, prymitywny, czy wręcz prostacki. Najprościej zatem, przyglądając się konkretnym przykładom rymów uznawanych za częstochowskie, wskazać pewne powtarzalne cechy takowych.

- Rymy banalne - będą nimi takie, których zestawienia są oczywiste, rozpoznać zaś można je po tym, że w danym kontekście przychodzą do głowy jako pierwsze, np. utwór typu: Przyszła do nas już wiosna,/ ach, cudowna, radosna./ Ptaki nas rano zrywają,/ gdy tak cudnie śpiewają./ I dogrzewa nas słońce,/ coraz śmielsze, gorące.

- Rymy oparte na skojarzeniach z powszechnie znanych utworów, np. biała -pała, szaniec - kaganiec, żadnych - zaradnych.

- Rymy gramatyczne - oparte na zasadzie zestawienia takich samych form fleksyjnych wyrazów. To, że język polski jest językiem fleksyjnym, nie oznacza, że cechę identycznych zakończeń końcówek w tej samej liczbie, czasie czy osobie lub trybie wykorzystywać należy do tworzenia poezji. Rymy tupu: mogliście - wyciągaliście, koalicja - opozycja, kwiatki - bratki będą zdecydowanie przykładami częstochowskich.



Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura polska

Zobacz również