​Aurea mediocritas

Aurea mediocritas to pochodzące z języka łacińskiego sformułowanie oznaczające dosłownie złoty środek. Skąd się wzięło?

Aurea mediocritas - pochodzenie maksymy

Po raz pierwszy pojęcia aurea mediocritas użył Horacy w swej w Odzie II. Ukazał w niej obraz podróży morskiej, podczas której należy ani nie oddalać się od brzegu, unikając w ten sposób burzy na środku morza, ale również nie przybliżać się do niego zanadto, unikając w ten sposób rozbicia się. 

W tym konkretnym rozumieniu złoty środek będzie wypośrodkowaniem między skrajnościami, stanowiącym najlepsze rozwiązanie. Jednakże poprzestanie tylko na tym znaczeniu byłoby zubożeniem pojęcia, które z czasem zaczęto odnosić w ogóle do horacjańskiej idei życia doskonałego.

Reklama

W ten sposób zwykło się uważać za złoty środek filozofię szczęśliwego życia, na którą składa się zasada umiaru w szczęściu. Przygotowuje ona człowieka do zachowania równowagi ducha w chwili przeciwności losu i pozwala na zachowanie, bez względu na okoliczności, wewnętrznej harmonii. W życiu należy zatem cenić rozum, sprawny umysł, dopisujące zdrowie i cieszyć się pogodną starością. 

Gwarantem zyskania takiego spokoju jest życie w zgodzie z naturą, branie od świata tyle, ile potrzeba, nie za wiele, ale i nie za mało. Zachowywanie w swych dążeniach umiaru, przy jednoczesnym osiąganiu tego, co ma nam przynieść szczęście i poczucie spełnienia, zapewni spokój, opanowanie oraz satysfakcję. Na tym opiera się horacjanizm, będący zespołem idei zawartych w poezji Horacego, np. w odzie O co poeta prosi Apollina.

Aurea mediocritas - nie tylko Horacy

Stwierdzenie, że areté (cnota) opiera się na wypośrodkowaniu skrajności (mesotes) ma źródła w kulturze greckiej. Przekonanie to żyło w greckiej mentalności, a w filozofii stanowiło sedno etyki Arystotelesowskiej. Horacjańska aurea mediocritas nie jest zatem żadnym oryginalnym odkryciem i własną ideą filozoficzną poety, stanowi raczej jej literackie ujęcie i podanie w atrakcyjnej formie poglądu szeroko rozpowszechnionego. 

Powracając jeszcze do znaczenia aurea mediocritas w Odzie II, gdzie pojęcie to użyte zostało po raz pierwszy, pozornie kontrastuje tam z maksymą horacjańską carpe diem. Ale przedstawiona w utworze aurea mediocritas jest zalecanym przez poetę sposobem na radzenie sobie w chwilach nieszczęścia. 

Horacy był bowiem wyznawcą etycznej doktryny "środka" pozostającej w związku z etyką Arystotelesa i epikureizmem. Złoty środek nie stoi w opozycji do horacjańskiego carpe diem, ponieważ epikureizm nie jest w żadnej mierze hedonizmem, nakazuje on zachowanie umiaru w przyjemnościach - umiar zaś to nic innego jak idea aurea mediocritas. 

Co warto zauważyć, Horacy zasadę złotego środka stosował i w formie swych utworów. Miesza w nich powagę z lekkością, zaś wzniosłość łagodzi humorem; w poetyce horacjańska negacja skrajności, czyli aurea mediocritas, staje się zaś podstawą zasady decorum.

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również

  • Kompleks Edypa - co to znaczy Kompleks Edypa to pojęcie stosowane w psychologii, ale jego źródłem jest mitologia grecka i zawarta w niej historia Edypa, mitologicznego władcy Teb. Termin ten,... więcej