​Błędny rycerz - kim był, przykłady z literatury

Chybiony obiekt westchnień, grubiański giermek i walka z wiatrakami - ostatni błędny rycerz, Don Kichot, wbił się w pamięć ludzi tak silnie, że często to on jest pierwszym skojarzeniem na to hasło. Tymczasem był nie właściwym rycerzem, a raczej parodią takiego.

Rycerz, pozbawiony często tego, co powinno być oczywiste dla przedstawiciela tego stanu, czyli majątku i pozycji, wędruje po średniowiecznym świecie, by te rzeczy sobie wywalczyć. Ubogi błędny rycerz najczęściej musiał zarabiać na chleb jako najemnik, co miało szansę wiązać się ze spełnieniem pragnień i ambicji. 

Te dotyczyły zaś odnalezienia wyzwań mogących udowodnić samemu sobie, wszystkim dookoła, a przede wszystkim wybrance swego serca, jak bardzo mężnym i skutecznym w walce jest rycerz. Uzbrojony w oręż i zbroję błędny rycerz, najczęściej opatrzony we własny herb, nie dorównywał statusem rycerzom królewskim. 

Reklama

Jego majątek najczęściej ogranicza się do posiadania własnego konia. Z racji, że uwłaczałoby mu jednak samodzielne czyszczenie rumaka i zbroi, towarzyszy mu najczęściej giermek, dla którego służba ta też jest szansą na awans społeczny. Bywa że błędny rycerz jest samozwańcem, którego wędrówka i służba, podejmowanie wyzwań w imię króla czy pana, mają dać mu wielką nagrodę w postaci pasowania na prawdziwego rycerza.

Kodeks błędnego rycerza

Od zwykłego najemnika rycerza odróżniało posiadanie tzw. kodeksu rycerskiego. Był to zbiór zasad, wedle których postępował rycerz, by dbać o swój honor. Wartość tę rycerz ceni nade wszystko i by jej nie utracić, udowadnia swe bohaterstwo niosąc pomoc słabszym i uciśnionym oraz walczy o dobre imię swej pani serca. 

Dla tej ostatniej jest gotów na najbardziej absurdalne wyzwania, byle tylko wykazać, że jest jej wierny i gotów na każde szaleństwo dowodzące reszcie świata, że jest ona najszlachetniejszą i najpiękniejszą dziewicą. A ponieważ błędnych rycerzy było wielu, starć na tle zadrażnień spowodowanych ewentualną przewagą jednej pani serca nad inną nie brakowało. Rycerze brali wtedy udział w pojedynkach, nierzadko równolegle z nimi ich giermkowie.

Błędni rycerze - kiedy się pojawili?

Za najstarszy przykład ideologicznego błędnego rycerza, uznaje się legendarnego św. Jerzego, żyjącego na przełomie III-IV wieku. Jednak nie funkcjonowała wtedy jeszcze nazwa błędny rycerz. Pierwszy raz z nazwą spotkać się można dopiero w poemacie z XIV wieku Pan Gawen i Zielony Rycerz. Jako błędny rycerz zostaje określony pierwszy bohater, będący siostrzeńcem króla Artura i wędrujący przez świat w poszukiwaniu przygód.



Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również