​Bogowie rzymscy

Starożytny Rzym pobił Grecję militarnie. Niestety, siła oręża i zaplanowane działania taktyczne nie szły w parze z rozwojem duchowości. Stąd kultura, filozofia oraz cała plejada rzymskich bogów były zapożyczeniem z zasobów łatwego do pokonania tylko po części przeciwnika. Bogowie rzymscy różnili się w zasadzie jedynie łacińskimi wersjami swych imion.

Religijność Rzymian a oblicze rzymskich bogów

Z punktu widzenia starożytnego Rzymianina religia pełniła zupełnie odmienną rolę niż ta, której szuka się w niej w dzisiejszych czasach. Skrajnie grzeszni, hedonistyczni Rzymianie jak największej grozy w życiu bali się oskarżenia o ateizm i byli często bardzo zabobonni. Jednocześnie religia nie miała zupełnie nic wspólnego z kwestią zbawienia człowieka czy wyznaczaniem granic moralnych - jej znaczenie wiązało się raczej z polityką. 

W kontrowersyjnych moralnie bogów rzymskich wierzono i bano się ich, kierując się zatem dobrem państwa, dbano starannie o należyte oddawanie im czci, przestrzeganie obrządków i składanie ofiar. Z drugiej strony bóstwa rzymskie - same ulegające grzesznym namiętnościom, popełniające wielkie błędy i skłonne do okrucieństw, były wyrozumiałe dla tych, którzy upadali, stąd najogólniej mówiąc, rozprężenie obyczajowe Rzymian.

Reklama

Naród ten był bardzo wyrozumiały dla różnych odłamów religijnych, dopuszczał kolejne bóstwa do barwnego boskiego korowodu, jednakże tak długo, jak długo nie godziły one w wielobóstwo Rzymu i czołowych jego bogów. W tym momencie chrześcijanie ze swym monoteizmem, nie uznający boskości Jowisza czy... Nerona, łatwo zyskiwali zarzut bezbożności i ateizmu właśnie. 

Można bowiem było ogłosić się samemu bogiem, jak szereg cesarzy rzymskich czy wyzywać samego Jowisza lub Neptuna na pojedynek jak Kaligula, ale nie wolno było negować, że te bóstwa istnieją.

Bogowie rzymscy - historia ich pojawienia się w Rzymie

Początkowo Rzymianie nie mieli żadnej mitologii, a jedyne, co czcili, były to nienazwane po imieniu bóstwa, nieposiadające swych historii i niesłynące żadnymi skojarzeniami, a jednak otaczane kultem. Z tego powodu religijność była inspiracją i dla samych Greków. Mity bowiem były uznawane za uwłaczające czci i godności bóstw. 

Następnie religijność Rzymian ewoluowała pod wpływem Etrusków, z których religijności u Rzymian szczególnie został przyjęty kult zmarłych. Zmarli, domowe bóstwa opiekuńcze, były czczone w każdym domu rzymskim, gdzie wzniesiony był dla nich ołtarzyk, przed którym składano stosowne ofiary, zależne od aktualnej sytuacji życiowej. Dopiero potem nadszedł czas bóstw rodem z Grecji.

Bogowie rzymscy - poczet najważniejszych

Bogowie rzymscy pochodzenia greckiego, których istnienia podważać nie było wolno, to:

- Jowisz - odpowiednik greckiego Zeusa, pełnił rolę władcy bogów, był zatem najwyższym bogiem w panteonie, panem Niebios i Ziemi

- Junona - odpowiedniczka greckiej Hery, królowa niebios; małżonka Jowisza

- Minerwa - odpowiedniczka greckiej Ateny, bogini mądrości, nauki, sztuki i literatury

- Mars - odpowiednik greckiego Aresa, bóg wojny

- Diana - odpowiedniczka greckiej Artemidy, bogini księżyca, narodzin i łowów

- Merkury - odpowiednik greckiego Hermesa, bóg handlu, zysku i kupiectwa; także złodziei i celników; posłaniec bogów

- Westa - odpowiedniczka greckiej Hestii, bogini ogniska domowego i państwowego

- Wulkan - odpowiednik greckiego Hefajstosa, bóg wulkanów oraz kowalstwa

- Ceres - odpowiedniczka greckiej Demeter, bogini wegetacji i urodzajów

- Wenus - odpowiedniczka greckiej Afrodyty, bogini miłości

- Apollo - forma imienia zupełnie jak w oryginalnym greckim brzmieniu, opiekun sztuk

- Saturn - odpowiednik greckiego Kronosa, bóg rolnictwa i zasiewów

- Eskulap - odpowiednik greckiego Asklepiosa, opiekun sztuki lekarskiej

- Amor (Kupid, Kupidyn) - odpowiednik greckiego Erosa, bóg miłości

- Neptun - odpowiednik greckiego Posejdona, bóg wód, chmur i deszczu

- Pluton - odpowiednik greckiego Hadesa, bóg świata zmarłych

- Aurora - odpowiedniczka greckiej Eos, bogini jutrzenki

- Ceres - odpowiedniczka greckiej Demeter, bogini wegetacji i urodzajów

- Discordia - odpowiedniczka greckiej Eris, bogini zamętu, niezgody i chaosu

- Fortuna - odpowiedniczka greckiej Tyche, bogini kierująca ludzkimi losami

- Gracje - odpowiedniczki greckich Charyt, boginie wdzięku, piękności i radości

- Flora - odpowiedniczka greckiej Chloris, bogini roślinności wiosennej w stadium kwitnienia, urodzaju

- Iustitia - odpowiedniczka greckiej Temidy, bogini będąca personifikacją sprawiedliwości

- Furie - odpowiedniczki greckich Erynii, demony świata podziemnego

- Luna - odpowiedniczka greckiej Selene, bogini księżyca

- Bachus - odpowiednik greckiego Dionizosa, bóg płodnych sił przyrody, wina i winnej latorośli

- Victoria - odpowiedniczka greckiej Nike, bogini zwycięstwa i chwały

Pewne bóstwa rzymskie nie znajdują odpowiedników w innych religiach. Są to, m.in.

- Geniusz - półboska, śmiertelna istota, która obdarza mężczyznę płodnością, kieruje jego losem, przynosi szczęście lub niepowodzenie

- Honor - bóg będący personifikacją pojęć moralnych - honoru i czci

- Kwirynus - jeden z pięciu najważniejszych bogów, był bogiem kwirytów (Quirites), tzn. zbrojnych Rzymian

- Picumnus - bóg płodności, rolnictwa, małżeństwa i dzieci

- Pilumnus - bóg przyrody, brat Picumnusa, dbający o zdrowie i prawidłowy wzrost dzieci

- Terminus - bóg granic państwowych i granic między prywatnymi posiadłościami

- Virtus - bóg będący personifikacją odwagi.

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Terpsychora - muza grecka Terpsychora to jedna z dziewięciu mitologicznych muz greckich. Muzy były córkami Zeusa i tytanidy Mnemosyne, boginkami, które opiekowały się różnymi dziedzinami sztuki.... więcej