​Knut Hamsun - biografia i twórczość

Knut Hamsun połączył dwa paradoksy; pisarz, który otrzymał Nagrodę Nobla za arcydzieło w opiniach krytyków, czyli Błogosławieństwo ziemi, cieszący się zasłużoną sławą jako ten, który stworzył podwaliny pod współczesną powieść psychologiczną oraz egzystencjalną, był jednocześnie tym samym człowiekiem, który zafascynował się Hitlerem tak, że gdy wszyscy wcześniejsi zwolennicy pospiesznie się wycofywali ze wstydliwego epizodu, Knut Hamsun konsekwentnie trwał przy swoim, na finał tworząc poruszające pośmiertne wspomnienie o przywódcy Rzeszy Niemieckiej.

Knut Hamsun - biografia

Kontrowersyjny Norweg urodził się 4 sierpnia 1859 w Vågå jako Knud Pedersen, zmarł zaś mając 93 lata, 19 lutego 1952 roku w swoim domu, w Norholm. Ponieważ przyszedł na świat jako czwarte dziecko Pedera Pedersena i Tory Olsdatter, a problemem rodziny było ubóstwo, jako dziecko zmuszony jest do ciężkiej pracy na farmie wuja w Hamsund, która to zainspirowała go do przybrania pseudonimu, pod którym jest znany. 

Przyszły noblista opuścił dom w wieku kilkunastu lat, by utrzymywać się z dorywczych prac (dorabiał m.in. jako korepetytor oraz pomocnik szewca). Jednocześnie pracował nad swoim warsztatem literackim, gdyż zaczął tworzyć już w wieku 17 lat, a pierwszy raz opublikował swe opowiadanie rok później. 

Reklama

W efekcie przeprowadzki z rodzinnego Lome do Oslo Hamsun popada w skrajną nędzę, która przyspiesza jego decyzję o wyjeździe do Stanów Zjednoczonych, gdzie wyrusza w 1882 roku. Dwa pierwsze lata pisarz spędza głównie na podróżach szukając dorywczych zajęć i zbierając materiały do książki, która będzie stanowiła podsumowanie tej podróży. Ale prawdziwą sławę przynosi mu dopiero książka, w której spisuje doświadczenia z ciężkich chwil, które były jego udziałem w Oslo. 

Od Głodu zaczyna się pasmo sukcesów pisarza, który teraz będzie płynął na fali popularności rosnącej wraz z kolejnymi książkami. Knut Hamsun żeni się dwukrotnie. Pierwsze małżeństwo okazuje się fiaskiem, następne, z aktorką Marie Andersen, przetrwa do końca życia pisarza. Hamsun wraz z żoną najpierw zamieszkują w posiadłości Norholm niedaleko Grimstad, a następnie przenoszą się na wieś. I to tu właśnie powstaje powieść, która przynosi pisarzowi Nagrodę Nobla - Błogosławieństwo ziemi nagrodzone w 1920 roku. 

Osiągnięcia pisarza jako artysty są niezaprzeczalne; mówi się o nim, ze wyprowadził powieść ze świata wielkich, acz nierealnych idei i zawiódł ją do istoty, czyli do zakamarków ludzkiej psychiki, gdyż to człowiek zawsze był w centrum jego zainteresowania. Złota passa Hamsuna kończy się jednak wraz z jego zauroczeniem Hitlerem i ideą nazizmu. 

O Hitlerze jeszcze w pośmiertnym wspomnieniu na jego temat Knut Hamsun pisał następująco: Nie jestem godzien, aby mówić głośno o Adolfie Hitlerze, a jego życie i działalność też nie pobudzają do sentymentalnych wzruszeń. Był wojownikiem, bojownikiem sprawy ludzkości i głosicielem ewangelii prawa wszystkich narodów. Był reformatorem najwyższej rangi, a jego przeznaczeniem dziejowym było działać w czasach bezprzykładnej brutalności, której w końcu padł ofiarą. Tak zapewne będzie postrzegać go każdy zachodni Europejczyk. My jednak, wierni zwolennicy, chylimy czoło w obliczu jego śmierci. Ta jego wypowiedź najlepiej charakteryzuje stosunek, jaki miał wielki norweski pisarz wobec idei i idącej za nią masowej zbrodni Hitlera. 

W obliczu tak konsekwentnego trwania w absurdzie i zupełnej bezrefleksyjności noblisty, jawnie zaczęto potępiać Hamsuna, posuwano się do demonstracyjnego palenia jego książek oraz dotknięcia go masowym narodowym ostracyzmem. Nie zmieniło to nic w postawie pisarza. Mimo że osobiste spotkanie z Hitlerem było podobno źródłem rozczarowania, zauroczony jego ideałami czystej Europy Hamsun trwał w konsekwentnie przy swoim: swój medal stanowiący część Nagrody Nobla wręczył Goebbelsowi na znak podziwu; napisał również wyżej wzmiankowany trakt gloryfikujący Hitlera. 

Efektem tych i innych poczynań pisarza było skazanie go przez sąd za zdradę ojczyzny na bardzo wysoką grzywnę, przez którą w zasadzie stracił cały swój majątek. Osadzono go w szpitalu psychiatrycznym, przy czym uczyniono to również jego żonie, która podzielała poglądy męża i demonstrowała to. Knut Hamsun wykorzystał ten ostatni epizod na napisanie jeszcze jednej książki, w której wykorzystał doświadczenia z pobytu w szpitalu. Zmarł 19 lutego 1952 roku w swoim domu, w Norholm.

Knut Hamsun - twórczość

Knut Hamsun napisał następujące utwory:

·         1877 - Zagadkowy człowiek

·         1889 - Z życia duchowego nowoczesnej Ameryki

·         1890 - Głód

·         1892 - Misteria

·         1894 - Pan

·         1898 - Wiktoria

·         1895 - U bram państwa

·         1896 - Gra życia

·         1897 - Zorza wieczorna

·         1903 - W krainie przygody, Księżniczka Tamara

·         1904 - Marzyciele

·         1909 - Wędrowiec grający na niemych strunach

·         1913 - Dzieci swego czasu

·         1917 - Błogosławieństwo ziemi

·         1920 - Kobiety u studni

·         1923 - Ostatni rozdział

·         1927 - Włóczęgi

·         1930 - August Powsinoga

·         1933 - A życie toczy się dalej

·         1936 - Pierścień zamknął się

·         1949 - Na zarośniętych ścieżkach

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również

  • Neoplatonizm - definicja Neoplatonizm to system filozoficzny nawiązujący do poglądów Platona, powstały w II wieku n.e. w Aleksandrii, rozwijał się także w kolejnym stuleciu, był dominującym... więcej