Motywy literackie w "Świętoszku"

Motyw cierpienia - Orgon przyczynia się do cierpienia swoich bliskich. Nakazuje córce poślubienie Świętoszka budzącego w niej wstręt, mimo że dziewczyna zakochana jest w Walerym. Wydziedzicza syna, nie chce słuchać Kleanta, choć ten ostrzega go przed oszustem. 

Tartuffe budzi w Orgonie najgorsze instynkty. Motyw cierpienia pojawia się między innymi w: "Makbecie" Williama Szekspira, "Hamlecie" Williama Szekspira, "Trenach" Jana Kochanowskiego, "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza, "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego, "Trylogii" Henryka Sienkiewicza, "Granicy" Zofii Nałkowskiej, "Kartotece" Tadeusza Różewicza. 

Reklama

  Motyw kłótni, sporu - rodzina Orgona nie może zrozumieć jego postępowania, fascynacji osobą Tartuffe,a. Nie przeciwstawia mu się jednak otwarcie, za wyjątkiem Doryny, która swoje zdanie wyraża bezpośrednio, krytykuje naiwność gospodarza, drwi z niego. 

Warto wymienić inne pozycje literackie, w których pojawia się ów motyw: "Mitologia" (choćby spór o Helenę), "Romeo i Julia" Williama Szekspira (spór rodowy), "Romantyczność" Adama Mickiewicza (spór pokoleniowy), "Lalka" Bolesława Prusa (konflikt wewnętrzny głównego bohatera powieści). 

Motyw kobiety - Elmira jest kobietą sprytną, inteligentną i rozważną. Aranżuje miłosną schadzkę, aby zdemaskować intruza. Motyw ten przeplata się w wielu utworach. Należą do nich między innymi: "Biblia" (w Starym Testamencie: Ewa - pierwsza kobieta, w Nowym Testamencie: Maria - matka Boga, kobieta wybrana), "Mitologia" (Hera - kobieta - władczyni, Demeter - gospodyni całej ziemi, Helena - wzór urody itp.), "Makbet" i "Hamlet" Williama Szekspira, "Skąpiec" Moliera (kobieta uzależniona od mężczyzny), "Powrót posła" Juliana Ursyna Niemcewicza (kobieta próżna - Starościna Gadulska), "Nie - boska komedia" Zygmunta Krasińskiego (Maria - kobieta nieszczęśliwa w małżeństwie), "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej, "Chłopi" Władysława Reymonta, "Noce i dnie" Marii Dąbrowskiej. 

Motyw przemiany - pod wpływem Tartuffe,a naiwny Orgon, początkowo przeciętny ojciec rodziny, staje się tyranem. Motyw ów możemy odnaleźć w wielu innych dziełach, między innymi: w "Dziadach" części III Adama Mickiewicza (przeobrażenie Gustawa w Konrada), w "Potopie" Henryka Sienkiewicza (Andrzej Kmicic z hulaki staje się patriotą), w "Lalce" Bolesława Prusa i w wielu innych pozycjach.

 Motyw rodziny - Molier prezentuje mieszczańską rodzinę, której spokój zakłóca pojawienie się Tartuffe,a. Jego manipulacjom ulega łatwowierny gospodarz domu, co powoduje konflikty, a później katastrofę, zażegnaną jednak przez księcia. Motyw ów występuje w wielu innych pozycjach literackich. Warto tu wymienić między innymi: "Biblię", "Mitologię", "Hamleta", "Makbeta", "Romea i Julię" Williama Szekspira, "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza, "Lalkę" Bolesława Prusa, "Granicę" Zofii Nałkowskiej.

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Więcej na temat:

Zobacz również