Panta rhei

Panta rhei - co to znaczy, skąd pochodzą te słowa, podstawowe założenia koncepcji Heraklita z Efezu.

Panta rhei - znaczenie i pochodzenie słów

"Panta rhei", czyli "wszystko płynie" to hasło wyrażające w zwięzłej formie pogląd o nieustannej zmienności świata i istnienia. Za twórcę tej idei i autora słów "panta rhei" uznaje się Heraklita z Efezu, greckiego filozofa żyjącego w VI i V w. p.n.e., należącego do jońskich filozofów przyrody. Pełna łacińska sentencja brzmi: "panta rhei kai ouden menei", co oznacza "wszystko płynie i nic nie pozostaje takie samo". Formuła "panta rhei" jest niekiedy uzupełniana przez inne słowa przypisywane Heraklitowi - "nie można dwukrotnie wstąpić do tej samej rzeki" (gdyż z każdą chwilą wody w rzece przemieszczają się).

Panta rhei - koncepcja Heraklita z Efezu

Heraklit z Efezu jest znany jako autor poglądu, że to ogień jest arche, czyli pierwszą substancją, z której powstał świat. Innym ważnym punktem w filozofii Heraklita była teoria zmiany jako naczelnej zasady całego istnienia, która utrwaliła się w kulturze w słowach "panta rhei".

Reklama

Według filozofa zmiana to podstawowa właściwość wszystkiego, co istnieje. Koncepcja "panta rhei" zakłada, że istotą świata nie jest "bycie", nieruchome trwanie, lecz ciągłe stawanie się, nieprzerwany proces. Nie jest to jednak zmienność chaotyczna, ale uporządkowana i przeniknięta nadrzędną mądrością, rozumem, który Heraklit nazywa logosem.

Twórca formuły "panta rhei" uważał, że przyczyną wszechobecnej zmienności jest przepływanie między dwoma przeciwieństwami, takimi jak dobro - zło, jasność -ciemność itp. Każda rzecz może być scharakteryzowana w zestawieniu ze swoim przeciwieństwem (idea względności). Z ideą "panta rhei" zaproponowaną przez Heraklita związane są inne pojęcia z dziedziny filozofii - wariabilizm i dialektyka.


Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również

  • Neoplatonizm - definicja Neoplatonizm to system filozoficzny nawiązujący do poglądów Platona, powstały w II wieku n.e. w Aleksandrii, rozwijał się także w kolejnym stuleciu, był dominującym... więcej