Paralelizm składniowy

Paralelizm składniowy - definicja pojęcia, przykłady paralelizmu składniowego.

Co to jest paralelizm składniowy

Paralelizm składniowy polega na powtarzaniu wypowiedzeń o identycznej lub zbliżonej konstrukcji. Paralelizm składniowy jest szczególnym rodzajem paralelizmu, czyli powielania elementów analogicznych pod określonym względem, np. pojedynczych słów, strof itp. 

W przypadku paralelizmu składniowego powtórzeniu podlegają schematy składniowe, według których budowane są kolejne zdania. Paralelizm składniowy zalicza się do składniowych środków stylistycznych.

Reklama

Paralelizm składniowy - przykłady

Paralelizm składniowy jest jedną z charakterystycznych cech stylu biblijnego. Można zauważyć go w psalmach, w których ma służyć rytmizacji utworu przeznaczonego do śpiewania przy akompaniamencie muzyki. 

Paralelizm składniowy jest obecny w wielu fragmentach Biblii, m.in.  w Księdze Rodzaju w opisie stworzenia, w przypowieściach, w Apokalipsie św. Jana. Znanym przykładem występowania paralelizmu składniowego jest "Hymn o miłości" z listu św. Pawła:

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów,
a miłości bym nie miał,
stałbym się jak miedź brzęcząca (...)
Gdybym też miał dar prorokowania (...)
a miłości bym nie miał,
byłbym niczym.  

Paralelizm składniowy występuje także w uznawanej za pierwszy polski utwór liryczny "Bogurodzicy". Dwie strofy tej religijnej pieśni zbudowane są w oparciu o podobny schemat: rozpoczynają się apostrofą (do Maryi i do Chrystusa), po której następuje prośba. 

Paralelizm składniowy był wykorzystywany również w twórczości poetyckiej późniejszych epok, m.in. w wierszach realizujących wyszukane koncepty (np. "Do trupa" Jana Andrzeja Morsztyna). Paralelizmem składniowym posługuje się także proza, zwłaszcza ta o funkcji retorycznej lub perswazyjnej (np. "Kazania sejmowe" Piotra Skargi).

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Panta rhei - co to znaczy, skąd pochodzą te słowa, podstawowe założenia koncepcji Heraklita z Efezu. więcej