​Powieść epistolarna

Powieść epistolarna stała się gatunkiem szczególnie popularnym w XVIII wieku i to z tego okresu możemy wskazać najwięcej jej przykładów.

Powieść epistolarna - czym jest?

Powieść epistolarna, czyli w formie listów, polega na przytoczeniu listów jednego lub wielu głównych bohaterów. W zależności od tego, ile osób jest zaangażowanych w wymianę korespondencji, możemy mówić o swoistym podziale powieści epistolarnej na jednowątkową, w której poznajemy jedynie to, co pisze jeden bohater lub wielowątkową, gdzie z kolei wymiana korespondencji obejmuje kilkoro bohaterów. 

To listy tworzą fabułę, one umożliwiają swoisty monolog wewnętrzny bohatera. Najczęściej przyjmują formę epicką, są np. relacją z wydarzeń. Ale mogą również być fragmentami stricte lirycznymi, co zależy zawsze od nadawcy takiego listu. Regularnie wysyłane listy mogą przybierać formę dziennika.

Reklama

Powieść epistolarna - czemu utraciła popularność?

Wiek XIX przyniósł ze sobą zmierzch popularności powieści epistolarnej. Przyczynę wskazuje nam choćby jedna z powieści klasycznych dla tego gatunku. To Cierpienia młodego Wertera, w której przez znakomitą większość czasu bohater pisze listy do swego przyjaciela Wilhelma, traktując je jako rodzaj pamiętnika duszy. 

W pewnym momencie jednak powieść musi zmienić typ narracji na trzecioosobową. Bohater ginie i siłą rzeczy stojący z boku narrator wszystkowiedzący musi zrelacjonować ciąg dalszy wydarzeń. To właśnie ten typ narratora pasował najbardziej do powieści realistycznej tryumfującej w wieku XIX - trzecioosobowy, obiektywny, wszechwiedzący. 

I to on wyparł subiektywną narrację bohatera wypowiadającego się w liście. Listy pojawiały się jedynie jako element składowy fabuły, przytoczone.

Powieść epistolarna - przykłady

Oprócz wspomnianych Cierpień młodego Wertera Goethego, klasyką powieści epistolarnej będzie np. Julia, czyli Nowa Heloiza Jana Jakuba Rousseau, Listy Perskie Monteskiusza, Niebezpieczne związki, które napisał Pierre Choderlos de Laclos oraz Dracula Brama Stokera.

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również

  • Terpsychora - muza grecka Terpsychora to jedna z dziewięciu mitologicznych muz greckich. Muzy były córkami Zeusa i tytanidy Mnemosyne, boginkami, które opiekowały się różnymi dziedzinami sztuki.... więcej