​Priam - charakterystyka

Priam był ojcem pięćdziesięciu synów i kilkunastu córek. Jednak w powszechnej świadomości przetrwał przede wszystkim jako zbolały ojciec, który utracił mężnego syna Hektora oraz przerażony rodzic lekkomyślnego Parysa, ewentualnie jeszcze bohater przygnębiony mrocznymi przepowiedniami nie do końca poważnie traktowanej Kasandry. Te bowiem dzieci Priama zostały najlepiej zapamiętane.

Priam - przedstawienie postaci

Priama kojarzymy zwykle jako sędziwego, niezdolnego już do walki w obronie Troi, którą władał starca. Był on dzieckiem Laomedonta i Strymo, którzy tak naprawdę nazwali swego syna Podarkes. Do zmiany imienia chłopca na Priam doszło w czasie, gdy Troję zdobył Herkules. Syn Zeusa wziął Podarkesa do niewoli i trzeba było chłopca wykupić, czego dokonała jego siostra Hesione. A że po grecku wykupywać brzmi Priama, od tej pory do przyszłego ostatniego władcy Troi przylgnęło imię Priam. 

Bohater ten miał dwie małżonki, najpierw Arsibę, a następnie Hekabe. Z licznej gromady jego dzieci najbardziej znane, oprócz wymienionej na wstępie trójki, są jeszcze Helenos, Dejfobos, Trojlus, Polites, Kreus oraz Poliksena. W zbiorowej świadomości Priam przetrwał przede wszystkim jako zrozpaczony ojciec, którego ból poruszył nawet bezwzględnego Achillesa. 

Reklama

Priam - charakterystyka postaci

Nim rodzi się Parys, Priama i jego małżonkę Hekabe alarmuje straszna przepowiednia wynikająca ze złego snu. Ponieważ w historiach mitologicznych nie ulega wątpliwościom, że takie przepowiednie zawsze się spełniają - noworodek zostaje porzucony i tym skazany na śmierć. 

Po latach jednak okazuje się, że Parysowi udało się przeżyć. I tu Priam ukazuje się jako człowiek o krótkiej pamięci, przede wszystkim jest rad, że odnalazł się jego syn. Jawi się zatem przede wszystkim jako kochający ojciec, później jednak również jako ojciec zbyt wspaniałomyślny wobec cudownie odnalezionego syna. Być może kierują nim ciche wyrzuty sumienia związane z tym, że jest to dziecko, które kiedyś skazał na śmierć - jednak cokolwiek motywuje Priama bierze górę nad jego zdrowym rozsądkiem i odpowiedzialnością władcy wobec państwa, które winny nakazać mu stanowczość wobec lekkomyślnego uczynku Parysa i zmusić go do oddania Menelaosowi jego porwanej żony. 

Priam okazuje słabość i poniesie za to surowe konsekwencje - niestety jednak, nie tylko on. Ceną za jego ojcowską wspaniałomyślność będzie wojna, w której poniesie śmierć nie tylko cała rzesza jego poddanych, ale i te dzieci wobec których nie potrafi zdobyć się na stanowczość. W wersji wojny trojańskiej według Kochanowskiego, Priam wypada szczególnie niekorzystnie; w sporze o Helenę nie zajmuje w ogóle stanowiska, a na perspektywę wojny zapatruje się z daleko idącą lekkomyślnością. 

Ignoruje sugestie najmądrzejszych mężów stanu, szczyt niekompetencji okazując, gdy nie zamierza właściwie przygotowywać się do wojny. O ile da się jeszcze zrozumieć brak powagi w podejściu do przepowiedni Kasandry, o tyle wyżej wymienione błędy i ignorancja są już u władcy niewybaczalne. Kara za taką postawę jest bezwzględna. Dziejów wojny trojańskiej nie trzeba przypominać, najbardziej zawsze wyróżnia się historia śmierci najwspanialszego z Trojańczyków - syna Priama, Hektora. Ginąc w nieuczciwej walce (interwencje Ateny w trakcie pojedynku z Achillesem stawiają sprawiedliwość boską pod znakiem zapytania), Hektor zostaje nie tylko pozbawiony przez syna Tetydy i Peleusa życia, ale i perspektywy na spokój po śmierci. 

Zdruzgotany tym ojciec dokonuje rzeczy niezwykłej. Rezygnując zupełnie z majestatu władcy oraz narażając się na najstraszliwsze konsekwencje, Priam udaje się pogrążony w żałobie do obozu wroga, by osobiście błagać Achillesa o litość i prosić go o wydanie ciała swego syna, które to Pelida bezcześcił skazując tym duszę Hektora na wieczne błąkanie się. 

Pokora i ból, jaką emanuje zrozpaczony Priam, z uniżeniem całujący dłonie mordercy swego syna, ujmują do tej pory bezwzględnego Achillesa. Priam, który wcześniej może irytować niekompetencją, ujmuje w tej chwili nie tylko najważniejszego z Greków, ale i czytelników mitu o wojnie trojańskiej. Jeżeli Priam popełnił niewybaczalne błędy, poniósł z godnością ich konsekwencje. Niestety, jego lekcja dojrzałości jako władcy kosztowała zbyt wielką cenę.

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Zobacz również

  • Nić Ariadny - znaczenie "Nic Ariadny" to związek frazeologiczny oznaczający pomoc w rozwiązaniu skomplikowanego problemu, sposób na przezwyciężenie trudnej sytuacji, ułatwienie trudnego... więcej