​Rodion Raskolnikow - charakterystyka

Rodion Raskolnikow - główny bohater "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego - ma się za człowieka, którego należy oceniać wedle innych praw. Jego kryteria wartości wydają się zaś czystą realizacją tego, co głosił w swych tezach Nietzsche.

Rodion Raskolnikow - kim jest?

Młody i bardzo przystojny student prawa, żyje w skrajnej nędzy w Petersburgu. Ma 23 lata, a jego życie jest zupełnie nieułożone. Ma matkę oraz siostrę, które żyjąc na prowincji, to w nim upatrują nadziei na poprawę sytuacji rodzinnej. Patrzą na niego z podziwem, jest taki młody i zdolny, gdy zjawia się mając 20 lat, by studiować. 

Jednak brak pieniędzy powoduje przerwanie studiów, co potem prowadzi do coraz gorszej sytuacji życiowej bohatera. Żyje on w pokoiku przypominającym trumnę, za który i tak nie ma czym zapłacić. Gdy zaczyna się akcja powieści, od dwóch dni nic nie ma ustach. Jednak sposoby, jakimi może dorobić nie podobają mu się, uważa je za zbyt uwłaczające marnym wynagrodzeniem. 

Reklama

Łatwiej uciec mu się do wysprzedawania tego, co mu pozostało. W ten sposób poznaje lichwiarkę Alonę Iwanowną.

Rodion Raskolnikow o sobie samym

Rodion Raskolnikow uważa siebie za jednostkę szczególną, ponadprzeciętną. Stąd jego wyniosłość i stronienie od ludzi. To bohater, który rzadko odczuwa potrzebę bliskości z drugim człowiekiem. Sprawia wrażenie pogrążonego w depresji, na co wpływ mają realia jego codziennego życia i fakt, że nie ma żadnych perspektyw na zmiany. 

Prościej niż zarzucić coś samemu sobie, jest powziąć przekonanie, że to świat jest pełen marności, która podcina jednostce wybitnej skrzydła. W imię zaś owej wybitności, ponadprzeciętnej wrażliwości oraz poczucia misji, którą należy spełnić w życiu, bohater uzurpuje sobie prawo do przekraczania norm obejmujących ludzi zwykłych. 

Poglądom na ten temat daje wyraz rozpisując się szerzej w artykule O zbrodni. Uznaje się za osobę, której prawo do tego wyjścia przysługuje w imię przywrócenia ludzkości szczęścia i harmonii. A te, przez egzystowanie w świecie potwornej staruchy miary Alony Iwanownej, są zagrożone.

Podbudowa teoretyczna dla czynu zbrodniczego jest przez bohatera przeprowadzona wnikliwie. Ma się on za osobę uprawomocnioną do tworzenia nowej rzeczywistości, jak Napoleon. A mimo to praktyka przekonuje go, że ta szczególna etyka nie okazuje się wystarczającym podparciem dla słabości własnego charakteru.

Rodion Raskolnikow o innych

Intencje są szczytne. Rodion wierzy, że naprawdę zostanie dobroczyńcą ludzkości. Choć na co dzień odnosi się do ludzi tak, jakby nimi gardził, chce jednak uczynić dla nich coś wartościowego i pozbawić ich "ludzkiej wszy", jak ocenia osobę lichwiarki. 

Raskolnikowa stać również na gesty szlachetne i wzniosłe, stanowczo ponad własne możliwości. Stąd np. jego zaangażowanie w dramat rodziny Marmieładowów. Raskolnikow, zwykle zamknięty w sobie i introwertyczny, potrafi objawić się jako osoba wrażliwa i niezwykle empatyczna. Jego hojność i gest zdradzają ukryte pragnienia, by móc sobie pozwolić na bycie częściej dobroczyńcą ludzkości.

 Stąd np. opłacenie chorującemu koledze semestru studiów, gdy nie stać go potem na ukończenie własnych, a następnie opieka nad chorym ojcem kolegi aż do śmierci. Pieniądze zabrane lichwiarce też mają posłużyć jako pomoc potrzebującym ludziom.

Rodion Raskolnikow po popełnieniu zbrodni

Bohater wcześniej odrzucający istnienie Boga i narzuconą przez religię moralność, żałujący, że uległ słabości i przyznał się do winy, która tak naprawdę winna być oceniana jako zasługa, przechodzi wielką przemianę. Odbywa się ona za sprawą Sonii, szlachetnej córki Marmieładowa, która poświęca się dla rodziny zostając prostytutką. To kobieta lekkich obyczajów prowadzi go z powrotem do Boga. 

Nihilizm w jego postępowaniu, okazuje się dla niego być zbyt nieludzkim. Zobojętniały na życie i śmierć, nareszcie może zacząć znów płakać. Zbrodnia, która miała być tryumfem nadczłowieka, przerasta go i pokonuje. Z pokorą musi dostrzec swą słabość - mimo szeregu planów, popełnia wiele rażących błędów, rzeczywistość przerasta jego wyobraźnię. 

Niemoralność okazuje się być zupełnie nieprzystająca do jego szlachetnej w zaraniu duszy, której kondycję nadwyrężyła nędza i depresja. Zbrodni zatem można przypisać zasługę obrania drogi ku odrodzeniu człowieka.



Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Kompleks Edypa - co to znaczy Kompleks Edypa to pojęcie stosowane w psychologii, ale jego źródłem jest mitologia grecka i zawarta w niej historia Edypa, mitologicznego władcy Teb. Termin ten,... więcej