​"Zbrodnia i Kara" Fiodor Dostojewski - bohaterowie

Charakterystyka bohaterów "Zbrodni i Kary"- Rodiona Raskolnikowa, Soni Marmieładow, Alony Iwanowny i innych.

Rodion Romanowicz Raskolnikow

Rodion Raskolnikow to były student prawa, mieszkający samotnie w maleńkim pokoiku na poddaszu. Boryka się z biedą, a warunki, w jakich żyje mają negatywny wpływ na jego psychikę. Przez problemy finansowe nie może kontynuować studiów. To człowiek inteligentny i utalentowany, jednak środowisko i doświadczane problemy zmieniają jego usposobienie. 

Dostrzega niesprawiedliwości związane z różnymi klasami społecznymi. Jest ambitny i wrażliwy, co sprawia, że zauważa różnice między swoimi możliwościami, a ograniczeniami mu narzuconymi. Buntuje się przeciwko zasadom, panującym na świecie. Chce sprawdzić, czy jest człowiekiem, który potrafi dokonać jakiegoś wielkiego czynu. Zbrodnia, którą popełnia na Alonie Iwanownie okazuje się jednak być czymś, co go przerasta.

Reklama

Cierpienie, jakie przeżywa po zabójstwie udowadnia, że Rodion nie jest silny psychicznie. Popada w chorobę i nie potrafi udźwignąć ciężaru morderstwa. Karą nie staje się dla niego późniejsze zesłanie na Syberię, lecz świadomość, że nie pasuje do własnej idei człowieka ponadprzeciętnego.

Monologi wewnętrzne Raskolnikowa są rozbudowane i wynika z nich duża uczuciowość bohatera. Silnie związany jest z matką, Pulcherią oraz siostrą Dunią. Mimo beznadziejnej sytuacji finansowej nigdy nie waha się pomóc rodzinie i innym biednym ludziom, między innymi Marmieładowi i jego córce Soni. Zakochuje się w dziewczynie, która wyjeżdża wraz z nim na Syberię. 

Pod wpływem miłości zmienia się charakter bohatera: przeżywa on duchową przemianę i zaczyna rozumieć znaczenie zasad moralnych oraz religii.

Podsumowując, Rodion Raskolnikow to trudny do ocenienia indywidualista. Dopuszcza się zabójstwa w myśl ideologii, w którą wierzy; popełniona zbrodnia ma jednak zły wpływ na jego psychikę. Na przykładzie bohatera ukazany jest problem moralności, złożoności duszy ludzkiej, ale także teza, że odmienienie swojego losu jest możliwe.

Zofia Siemionowna Marmieładowa (Sonia)

Sonia to córka Marmieładowa z pierwszego małżeństwa. Z powodu nędzy, wywołanej alkoholizmem ojca, jako jedyna z rodziny decyduje się znaleźć pracę. Katarzyna Iwanowna choruje na gruźlicę, dlatego to od dziewczyny zależy los jej przyrodniego rodzeństwa. Nie ma jednak żadnego wykształcenia, dlatego chcąc zdobyć pieniądze musi zostać prostytutką.

"Żółty bilet" uniemożliwia jej powrót do normalnego życia, a strój, jaki ma na sobie m.in. w momencie śmierci Marmieładowa, wzbudza zgorszenie u ludzi. Mimo uprawianej profesji, Sonia to bardzo religijna dziewczyna. Poświęca się dla innych ludzi, lecz właśnie to cierpienie daje jej siłę do dalszego życia. Czuje się odpowiedzialna za rodzinę. 

Wybacza ojcu pijaństwo, a Katarzynie złe traktowanie. Zakochuje się w Raskolnikowie i gdy dowiaduje się o jego zbrodni ofiarowuje mu swoją miłość i wierność. Razem z nim wyjeżdża na zesłanie, pomagając mu odnaleźć nawrócenie i zmienić się na lepsze.

Sonia to postać pokornie podchodząca do trudności, jakie gotuje jej los. Nie buntuje się przeciwko niesprawiedliwości i godnie znosi poświęcenie dla drugiego człowieka. Zawsze gotowa do bezinteresownej pomocy jest przykładem prawdziwie chrześcijańskiej postawy. 

Alona Iwanowna

Alona Iwanowna to starsza kobieta, żyjąca w niewielkim mieszkaniu w kamienicy w Petersburgu. Jest wdową po urzędniku, lichwiarką, u której wielu biednych ludzi, aby zdobyć  pieniądze zastawia drogie pamiątki rodzinne. To chytra kobieta, płacąca klientom o wiele mniej za rzeczy, niż naprawdę są warte. Zarabia wielką ilość pieniędzy żerując na ich niedoli. Nazywana jest pasożytem oraz wszą społeczną. 

Strzeże swoich pieniędzy i kupionych przedmiotów, są dla niej bowiem bardzo cenne. Posiada młodszą, przyrodnią siostrę, Lizawietę, jednak nie uwzględnia jej w swoim testamencie. Wszystkie bogactwa przepisuje klasztorowi, by zdobyć zbawienie swej duszy. Siostrę traktuje jak służącą,  znęcając się nad nią.  

Ten stosunek Alony do rodziny udowadnia, że postać, przedstawiana jako suchotnicza, głupia i zła starucha to przede wszystkim zapatrzona w siebie okrutna egoistka. Zależy jej tylko i wyłącznie na pieniądzach, z czystym sumieniem znęca się nad Lizawietą, jednocześnie płacąc duże sumy na msze do cerkwi, uważając, że to zapewni czystość jej duszy po śmierci.

Podsumowując, Alona Iwanowna to skąpa lichwiarka, nie mająca oporów przed wykorzystaniem biedy mieszkańców Petersburga, nie mając jednocześnie z uzbieranych pieniędzy żadnego pożytku. Nielubiana przed ludzi zostaje zamordowana przez Raskolnikowa, chcącego udowodnić samemu sobie własną siłę psychiczną i poza tym pozbyć się, według niego, pasożytniczej jednostki społeczeństwa.

Arkadiusz Swidrygajłow

Arkadiusz Swidrygajłow to pochodzący ze szlachty mężczyzna. Jest osobą towarzyską i z pozoru bardzo ujmującą. Pod maską uprzejmości kryje się jednak natura intryganta i cynika. Z więzienia, do którego trafia za długi, wykupuje go Marfa Pietrowna. Niedługo później Swidrygajłow bierze z nią ślub i przeprowadza na wieś. 

Małżeństwo zatrudnia Dunię, siostrę Raskolnikowa, jako guwernantkę. Dziewczyna szybko musi jednak zrezygnować z posady, gdyż mężczyzna próbuje ją uwieść. To nałogowy hazardzista, a także pedofil. Ma na sumieniu gwałt oraz okrucieństwa wobec służących. Możliwe nawet, że odpowiada za śmierć Marfy Pietrowny. Arkadiusz podsłuchuje rozmowę Rodiona i Soni, z której wynika, że Raskolnikow zamordował Alonę Iwanownę. 

Uzyskaną w ten sposób wiedzą usiłuje szantażować Dunię, ponownie próbując ją zdobyć. W pewnym momencie jednak w bohaterze następuje znacząca odmiana. Opowiada Rodionowi o swoim nędznym życiu, pełnym błędów i krzywd. Usiłuje zrehabilitować sam siebie ofiarowując pieniądze osieroconym dzieciom Marmieładowa, a także Soni, by mogła podążyć za ukochanym na Syberię.

Nieoczekiwana przemiana Swidrygajłowa udowadnia, że zrozumiał zło, które wyrządził innym ludziom. Mimo altruistycznych gestów mężczyzna nie potrafi jednak pozbyć się wspomnień o popełnionych zbrodniach. Dręczony wyrzutami sumienia stwierdza, że jest człowiekiem przegranym i popełnia samobójstwo.

Siemon Zacharowicz Marmieładow

Siemon Zacharowicz Marmieładow to mężczyzna w średnim wieku, drugi mąż Katarzyny Iwanowny, ojciec trójki jej dzieci oraz Soni. Z zawodu urzędnik, radca tytularny, żyje z żoną i dziećmi w ogromnej biedzie. Wiele razy traci pracę, co w połączeniu z trudnymi stosunkami z Katarzyną sprawia, że popada w nałóg. 

Nie jest w stanie sprostać wymaganiom ukochanej kobiety pochodzącej z nieco wyższych sfer niż on, a także obarcza się winą za nędzę, w jakiej musi egzystować jego rodzina, niegdyś przyzwyczajona do o wiele lepszych standardów. Zdaje sobie sprawę, że to przez jego nieudolność Sonia musi zostać prostytutką i zejść na złą drogę. 

Mimo słabości do alkoholu Marmieładow nie jest złą osobą, tylko człowiekiem dobrym i szlachetnym, kochającym i dbającym o rodzinę. Żywi ogromną miłość i respekt do swojej żony. Sam nie jest jednak w stanie poradzić sobie z nałogiem, który go wyniszcza.

Marmieładow to postać stoczona przez nałóg, znajdująca się na samym dnie społeczeństwa, lecz połączona silnym uczuciem z rodziną. Pokazuje to, jak niezaradność bohatera i alkoholizm, nawet pomimo szlachetności, mogą mieć dramatyczny wpływ na losy jego oraz bliskich.

Katarzyna Iwanowna Marmieładow

Katarzyna Iwanowna to druga żona Siemona Marmieładowa, matka trójki jego dzieci i macocha Soni. Pochodzi z arystokratycznej rodziny, przez co przyzwyczajona jest do dobrych warunków bytowych. Wstydzi się nędzy, w której zmuszona jest żyć. Często wraca myślami do lat swojej młodości, cierpiąc z powodu obecnej biedy. Bardzo kocha swoje dzieci, lecz nie jest w stanie zapewnić im wykształcenia i wychowania. 

Jest porywcza i gwałtowna, często krzyczy na innych ludzi, gardząc nimi. Wrodzona duma sprawia, że nie potrafi odnaleźć się w klasie społecznej, do której należy. Katarzyna choruje na gruźlicę, stopniowo popada również w chorobę psychiczną. Ma ataki szału, podczas których zachowuje się nieobliczalnie. Umiera w mieszkaniu Soni niedługo po śmierci swojego męża.           

Piotr Pietrowicz Łużyn

Piotr Pietrowicz Łużyn to radca dworu, krewny Marfy Pietrownej. Ma czterdzieści pięć lat. Zajmuje się interesami; posiada pewien kapitał, który inwestuje. Majątku dorobił się jednak w sposób nieuczciwy na przekrętach i oszustwach. Chce ożenić się z Dunią, gdyż uważa, że jego żona powinna pochodzić z niższego stanu, by móc być całkiem od niego zależną. 

Dziewczyna przyjmuje zaręczyny głównie przez problemy finansowe, których doświadcza. Czuje niechęć do wyniosłego i chłodnego mężczyzny. Małżeńskie plany Łużyna psuje dopiero Raskolnikow, udowadniając jakie naprawdę są motywy jego postępowania. Piotr Pietrowicz jest bowiem egoistą, którego interesuje tylko jego własny los i pieniądze. 

Traktuje ludzi przedmiotowo, poniżając tych, nad którymi ma władzę. Po zerwaniu zaręczyn Łużyn wyjeżdża do Petersburga, gdzie zamierza otworzyć kancelarię adwokacką.

Porfiry Pietrowicz

Porfiry Pietrowicz to śledczy, pracownik policji. Zajmuje się sprawą zbrodni popełnionej na Alonie Iwanownie. Jego działanie charakteryzuje dobra znajomość psychologii oraz inteligencja. Jest wytrwały i myśli analitycznie. Udaje mu się wyciągnąć prawdę od Raskolnikowa dzięki rozmowom, które z nim prowadzi. 

Umiejętnie łączy fakty, potrafi usypiać czujność podejrzanego, a także wywoływać emocje. Mimo relacji służbowych Rodion staje się dla niego intrygującą postacią, rozumie motywy jego postępowania. Dzięki zabiegom Porfirego zabójca przyznając się do winy dostaje złagodzony wyrok, a także pozbywa się cierpienia psychicznego wywołanego zbrodnią.

Awdotia Romanowna (Dunia)

Dunia to młodsza siostra Rodiona Raskolnikowa. Jest pewna siebie i inteligentna. Ma silny charakter, co można zauważyć w sposobie, w jakim radzi sobie z przeciwnościami losu. Jest dość dobrze wykształcona, przez jakiś czas pracuje jako guwernantka w majątku Swidrygajłowa. Gdy zostaje stamtąd wyrzucona traci reputację, co utrudnia jej znalezienie kolejnej posady. 

Jest dobrą dziewczyną, która chce poświęcić się dla poprawy sytuacji finansowej rodziny i wyjść za Łużyna. Nie kocha go, lecz wie, że podejmując taką decyzję pomoże rodzinie i ułatwi bratu rozpoczęcie kariery. Małżeństwo jednak nie dochodzi do skutku dzięki interwencji Rodiona. Dunia znajduje za to prawdziwą miłość, biorąc ślub z Dymitrem Razumichinem.

Pulcheria Aleksandrowna Raskolnikowa

Pulcheria Raskolnikowa to matka Rodiona i Duni. Jest dobrą i troskliwą starszą kobietą. Bardzo kocha swoje dzieci i interesuje się ich losem. Mimo że Rodion stara się ukryć przed nią swój zły stan psychiczny to domyśla się, że stało się coś złego. Cierpi z powodu jego zachowania. Po wyjeździe syna na zesłanie zapada na ciężką chorobę i umiera.

Dymitr Prokoficz Razumichin

Dymitr Razumichin to przyjaciel Raskolnikowa ze studiów. Należy do niskiej warstwy społecznej i problemy finansowe uniemożliwiają mu powrót na uniwersytet i kontynuację nauki. Stara się jednak oszczędzać i podejmować każdej możliwej pracy, m.in. pisania artykułów. Jest człowiekiem bardzo wrażliwym, zawsze gotowym aby nieść pomóc bliźnim. 

W czasie choroby Rodiona to właśnie on zajmuje się cierpiącym. Pogodne usposobienie i uprzejmość Razumichina sprawiają, że łatwo zjednuje sobie ludzi. Wywiera bardzo dobre wrażenie na matce i siostrze Raskolnikowa. Zakochuje się ze wzajemnością w Duni i żeni się z nią.

 

Artykuł pochodzi z kategorii: Literatura światowa

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Kalokagatia - definicja pojęcia, wpływ kalokagatii na światopogląd renesansu. więcej